Shell wil olie Siberië produceren

LEIDEN, 15 APRIL. Oliemaatschappij Shell heeft het alleenrecht verworven om over de exploitatie van een nieuw olieveld in Salym, West-Siberië, te onderhandelen met de huidige licentiehouder, de regionale ontwikkelingsmaatschappij Evikhon. Als de onderhandelingen succesvol worden afgerond en aan de voorwaarden van Shell wordt voldaan, zal het project vanaf 1996 gaan draaien en is de eerste olieproduktie in 1997 te verwachten.

Dit hebben twee topmedewerkers van Shell, mr. Y.C. Schäfer en mr. F.P. de Rooy, die zijn belast met de onderhandelingen over olie- en gasconcessies in de GOS-republieken, gisteravond tegenover deze krant verklaard. Salym is een nieuw, middelgroot olieveld in Siberië, dat een geschatte totale reserve van 700 miljoen vaten olie bevat die in 20 jaar kan worden geproduceerd. Bij de race om de beste aanbieding heeft Shell van een aantal concurrenten, waaronder Exxon en Mobil, gewonnen. Het gaat om een investering van 1,7 miljard dollar. Waarschijnlijk zal Shell voor de produktie een samenwerkingsverband aangaan met Evikhon en een lokale Russische partner in de olie-industrie.

Shell beschouwt het Salym-project als een opstapje naar meer activiteiten in Rusland en andere voormalige Sovjet-republieken. Het concern heeft het oog laten vallen op nog twee Siberische olievelden met reserves van elk 350 tot 400 miljoen vaten. De benodigde investeringen bedragen hier elk 1 miljard dollar. Als alle drie de projecten doorgaan produceert Shell daarmee alleen al in Siberië genoeg olie om bij voorbeeld vijf jaar lang in het Nederlandse verbruik (in 1992 785.000 vaten van 159 liter per dag) te voorzien.

Verder is Shell nog met drie andere maatschappijen betrokken in een haalbaarheidsstudie voor een veel groter olie- en gasproject, op en rondom het eiland Sakhalin, voor de Oostkust van de Russische Federatie. In Kazachstan verricht Shell samen met vijf andere maatschappijen seismisch onderzoek naar olievoorkomens onder de Kaspische Zee.

De Russische regering is sterk geïnteresseerd in deelneming van Westerse oliemaatschappijen met kapitaal en moderne technologie in de olie-industrie, om de sterk gedaalde olieproduktie van het land weer op peil te brengen en de deviezeninkomsten op te voeren door veel meer olie te exporteren. Maar gisteravond bleek tijdens een bijeenkomst in Leiden van de Nederlandse afdeling van het Londense Instituut voor Petroleum dat de Russische wetgeving ondanks een serie decreten van president Jeltsin nog niet voldoende is aangepast om Westerse investeerders voldoende vertrouwen te geven. Verwacht wordt dat het Russische parlement eind dit jaar een nieuwe wet voor de olie- en gasindustrie zal behandelen, waarin het verlenen van concessies en het delen van de produktie tussen nationale en buitenlandse partners in olie- en gasprojecten wordt geregeld.

De Shell-medewerkers verwachten dat er na goedkeuring van deze wet nog stevig onderhandeld moet worden over een aantal voorwaarden die de maatschappij stelt vóór dit soort grote investeringen op de hoofdkantoren in Den Haag en Londen wordt beoordeeld. Onlangs werd in Rusland een regeling van kracht waarbij over al het kapitaal dat wordt geïmporteerd, 23 procent BTW is verschuldigd. “We moeten in Siberië al heel veel problemen overwinnen, zoals het strenge klimaat en de afwezigheid van pijpleidingen, wegen en spoorwegen in de buurt. Als je dan ook nog 23 procent belasting moet betalen voor er een dollar is verdiend, kan het niet doorgaan want zo'n bedrag kun je veel beter in de oliewinning elders in de wereld stoppen. Dus moet van tevoren vast staan dat wij die BTW niet hoeven te betalen”, zegt Schäfer.

Verder eist Shell een contract voor deling van de eigendom van de geproduceerde olie en dat alle olie die de maatschappij volgens dit contract toekomt, kan worden geëxporteerd. Op die manier brengt de Russische olie de wereldmarktprijs op. Momenteel wordt op de lokale Russische markt slechts hooguit een kwart van de wereldmarktprijs betaald. Ook moet de waarde van de produktie in dollars worden geadministreerd en moet de exportwaarde in dollars worden afgerekend, vindt Shell. “Alleen op die manier kan zo'n project voor ons aantrekkelijk zijn”, aldus Schäfer.

    • Theo Westerwoudt