Rem Koolhaas

Bernard Hulsman schreef in het Cultureel Supplement van 6 april een ironisch maar toch provocerend stukje naar aanleiding van de gebreken aan de door Rem Koolhaas ontworpen Kunsthal in Rotterdam.

Hulsman vindt kritiek op de architect niet terecht, omdat gebreken kenmerkend zouden zijn voor grootse, vernieuwende architectuur. Daarin kan hij best gelijk hebben, maar het verschil tussen grootse architectuur en grootse mislukkingen is blijkbaar zo gering, dat het onderscheid tussen die twee slechts nog gemaakt kan worden door deskundigen zoals recensenten en bestuurders van de Gemeenten en Rijksoverheid.

Mogelijk moeten de opdrachtgevers in Rotterdam ten aanzien van de ontwerpfouten de hand in eigen boezem steken. Want het zal niet de eerste zijn dat door een overspannen wensenpakket en verkeerde prioriteiten een monster en dus opzien werd gebaard. Aangezien ook een gezonde exploitatie van de Kunsthal niet haalbaar is gebleken, kan worden geconcludeerd dat dit gebouw zowel naar vorm als naar functie is mislukt. Het uiterlijk staat mij in elk geval zodanig tegen dat ik mij vast heb voorgenomen daar nimmer een voet in huis te zetten.

Koolhaas heeft inmiddels internationale vermaardheid verworven met meer opzienbarende projecten. Dat zal wellicht de reden zijn dat het Gemeentebestuur van Den Haag hem vorig jaar opdracht heeft gegeven voor het uitwerken van haar eigen futuristische geesteskind. Volgens dit plan worden er onder de tamelijk smalle Grote Marktstraat, over ongeveer 600 meter lengte, ondergrondse parkeerstraten aangelegd in twee lagen. Daaronder is een tramstation geprojecteerd, een ondergrondse expeditiestraat voor de bevoorrading van warenhuizen, passarelles, enzovoort. Koolhaas heeft uiteraard ook hier een hellingbaan voorzien. Enkele conservatieve Hagenaars hebben bezwaar gemaakt tegen het plan. Maar voor hen is dit bouwwerk natuurlijk niet bestemd. Het zal het domein worden van liefhebbers van architectuur en avontuur. Voor hen wordt dit project gegarandeerd een succes, want ook een tegenvallend resultaat wordt opgevat als gunstig voor het imago van Rem Koolhaas. Het imago van het Haags gemeentebstuur loopt met dit project dus geen enkel risico.