Onderzoek naar geld vragen voor plakken affiches

DEN HAAG, 15 APRIL. De Kiesraad onderzoekt of de gemeente Zoetermeer geld mag eisen van politieke partijen voor het plakken van verkiezingsaffiches.

Anders dan in de meeste andere gemeenten mogen in Zoetermeer de politieke partijen niet zelf plakken op de 22 daarvoor bestemde borden. Ze moeten dit overlaten aan gemeenteambtenaren en daarvoor 240 gulden betalen. De Kiesraad, die toeziet op het correct verloop van de verkiezingen, onderzoekt of dit in strijd is met de vrijheid van meningsuiting. De gang van zaken in Zoetermeer werd bij de Kiesraad onder de aandacht gebracht door de partij PSP'92.

“Geld vragen voor het verspreiden van affiches lijkt me niet toegestaan”, aldus G. Deekens van de Kiesraad. “Dat kan in strijd zijn met de vrijheid van meningsuiting, want het openbaringsrecht mag niet door gemeenten worden beperkt.” G. Hoving, hoofd burgerzaken van de gemeente Zoetermeer, is het daarmee niet eens. “De partijen hòeven toch niet te plakken? Ze kunnen de affiches ook voor hun raam hangen.” B. Okkerse, juridisch beleidsmedewerker van de gemeente Zoetermeer, wijst op een tiental openbare aanplakplaatsen in de gemeente. “Daar kan iedereen gebruik van maken.”

Zoetermeer ging dit jaar over op het verplicht plakken door ambtenaren omdat die netter plakken dan de partijen: naast elkaar en op lijstvolgorde. “Hier heerste altijd een affiches-oorlog. Affiches van de SP werden overgeplakt en dat lieten wij niet op ons zitten”, zegt voorzitter P.A. Romijn van de Socialistische Partij, die de maatregel overigens afwijst. Zoetermeer heeft alle 26 partijen die meedoen aan de Kamerverkiezingen aangeschreven. De helft is op de eis ingegaan. Solidair'93 heeft bij het gemeentebestuur geprotesteerd tegen de bepaling. Maar de partij doet, onder protest, toch mee.

Zoetermeer is niet de enige gemeente die het plakken van de affiches ter hand heeft genomen. In Amstelveen bijvoorbeeld wordt dit al langer gedaan, maar deze gemeente vraagt geen geld. “De mogelijkheid affiches te verspreiden is een overheidstaak”, aldus P. Herscheid, waarnemend hoofd burgerzaken.

Met betrekking tot de verkiezingscampagne bestaan geen wettelijke bepalingen. Gemeenten bepalen in een verordening wanneer en waar affiches mogen worden geplakt. De Kiesraad kan geen sancties opleggen. Mocht de gang van zaken in Zoetermeer inderdaad tegen de vrijheid van meningsuiting ingaan, dan zal de Kiesraad de minister van binnenlandse zaken adviseren stappen te ondernemen.