De leegte van de laatste Kamerdag

Terwijl alle ogen gisteren waren gericht op de politieke overlevingsstrijd van Elco Brinkman zetten diverse Tweede-Kamerleden definitief een punt achter hun carrière op het Binnenhof.

Op 16 mei nemen ze in een laatste zitting afscheid van elkaar, gisteren was hun laatste normale werkdag. “Het lijkt op een begrafenis”, zegt de CDA'er Ad Hermes, die sinds 1971 in de Kamer zit. “Op de dag zelf heb je het razend druk, maar de leegte voel je pas later.” Hermes gaat met pensioen.

Voor veel Kamerleden is het niet makkelijk om een nieuwe baan te vinden. “Ik zou bijna zeggen dat je drie streepjes minder hebt”, zegt Joop van den Berg, PvdA-Kamerlid sinds 1988. “Ik heb er hard aan moeten trekken om weer wat te vinden.” Hij heeft sinds kort nieuw werk gevonden bij de Rijksplanologische Dienst. “Tien jaar geleden kon je als Kamerlid zo wat vinden, maar die tijd is voorbij.” Van den Berg is alleen bij het begin van zijn zoektocht geholpen door het begeleidingsteam van de PvdA. “Ik heb het toch vooral zelf moeten doen.” Bij de PvdA wordt de verhuizing het grootst, wegens het verwachte verlies maar ook omdat deze partij de lijst heel grondig heeft veranderd. Het vertrekkende Kamerlid Koos van der Vaart krijgt een baan bij het ministerie van financiën, vice-fractievoorzitter Frans Leijnse heeft werk bij de Erasmus Universiteit in Rotterdam en Jaap-Jelle Feenstra keert terug naar de wereld van het milieu. Het kan lukken, maar voor velen blijft het zoeken.

Anderen gebruiken de tijd om te lezen of te schrijven. “Ik ga me weer wat bijlezen op het gebied van de theologie”, zegt Wilfried de Pree, Kamerlid sinds 1981 en voormalig predikant. “Zo'n laatste werkdag maakt het toch wat nostalgisch. Je behandelt stukken die voor de nieuwe Kamer zijn bestemd. Maar het is niet dramatisch. Ik heb nu weer tijd voor boeken en de schouwburg.”

En defensiespecialist Bram Stemerdink gaat schrijven. Hij heeft met een uitgever een afspraak om vóór november een boek te maken over de sociaal-democratie, vooral over de bewogen afgelopen jaren. Gisteren was Stemerdink niet in de Tweede Kamer maar in Bratislava voor de NAVO-Assemblee. Ook het langst zittend Kamerlid (sinds mei 1971) Piet Stoffelen was in het buitenland. Hij zal de oude Kamer nog een keer toespreken, op 16 mei. Een dag later doen de nieuwelingen hun intrede. (DJE)

    • Kees van der Malen
    • Derk-Jan Eppink