Absalon / Reichek

De Appel, Nieuwe Spiegelstraat 10, Amsterdam. T/m 8 mei. Di t/m zo 12-17u.

Als toegift bij haar tentoonstelling 'Model Homes' in De Appel toont de Amerikaanse kunstenares Elaine Reichek enkele opmerkelijke foto's van onder meer Zwartvoet Indianen die zo'n honderd jaar geleden ergens op de prairie druk in de weer waren met camera en statief. Ook is er een mooie opname bij van een van de curieuze diorama's die nog steeds te zien zijn in het American Museum of Natural History in New York waarin enkele Nederlandse kolonisten ruilhandel bedrijven met Indianen.

Op de expositie hangen ook een paar vergeelde borduurwerkjes aan de wand. Een politiek getinte uitspraak over opdringerige blanken, opgetekend uit de mond van Chief Big Eagle en, eveneens in kruissteekjes weergegeven, de spreuk 'Home Sweet Home' die, zo blijkt uit het plaatje bij de tekst, betrekking heeft op een wigwam.

Deze kleine rariteiten gaan goed samen met de sterk uitvergrote en soms deels met de hand ingekleurde oude zwart-wit foto's van allerlei soorten en maten wigwams elders op de tentoonstelling. Reichek presenteert deze foto's in combinatie met eigen breisels die overduidelijk zijn geïnspireerd op de kleuren en motieven van de tenten. Elk model wigwam gaat nu dus gepaard met een bijpassend bont gekleurd wollen knapzakje waarin stokken als breipennen priemen.

Ook de tentoonstelling als geheel steekt goed in elkaar: eerbiedig, 'political correct' en toch esthetisch, dat wil zeggen, inhoud, schoonheid en lichtvoetigheid gaan goed gedoseerd samen.

Net als bij Reichek blijkt ook uit het werk van de Fransman Absalon een voorliefde voor de kleine architectonische ruimte. Van deze kunstenaar, die vorig jaar op 29-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van aids en twee jaar geleden nog deelnam aan de Documenta, toont De Appel werk in het kader van een tentoonstellingsreeks hedendaagse Franse kunst die deze maanden op verschillende locaties in Nederland te zien is.

Zijn sculpturen - Absalon noemde ze 'cellules' - zijn letterlijk te betreden. Wie dat doet, komt binnen in een wereld die angstaanjagend illusieloos is. Behalve als privé-vertrekken voor kloosterlingen zou je zijn kaal ogende 'cellules' ook kunnen zien als maquettevoorstellen (schaal 1:1) voor compacte vrijgezellenwoningen. Ze zijn zo zakelijk mogelijk van wit geschilderd meubelplaat in elkaar gezet. Alleen het hoognodige zoals een tafel en stoel is aanwezig. Kastjes kunnen niet open; douche en toilet delen een simpel afvoergat.

Ook Absalons videofilms, waarin hij in droge registraties maatschappelijke gedragingen als maskerades typeert, symboliseren als het ware een terugtocht uit het (sociale) leven en kunnen moeilijk los gezien worden van zijn ziekte.

    • Mark Peeters