'Wachtlijsten gezondheidszorg nodig'

ROTTERDAM, 14 APRIL. Wachtlijsten in de gezondheidzorg zijn noodzakelijk. Zij helpen bij een goede planning, geven patiënten en artsen tijd om zich op ingrepen voor te bereiden. Bovendien blijken veel klachten te verdwijnen als wordt gewacht. Wachtlijsten ontstaan ook als er onderhandeld moet worden over budget, om daarna weer te verdwijnen.

Niet bekend

Het Amsterdamse ziekenfonds ZAO kreeg vorig jaar van het Nederlands Oogheelkundig Genootschap de boodschap onmiddellijk te stoppen met zijn actie om de wachtlijst van patiënten met staar weg te werken, nadat bekend was geworden dat het ziekenfonds duizend zijn verzekerden 'had gekocht' bij een privékliniek. De landelijke oogartsenvereniging was net met de overheid in onderhandeling over een groter budget en het kwam erg slecht uit dat het ziekenfonds de specialisten het belangrijkste onderhandelingswapen uit handen sloeg. Account-manager J.G.M. Hendriks van het ziekenfonds citeerde gisteren uit deze brief om duidelijk te maken dat wachtlijsten niet altijd noodzakelijk zijn. Het besluit van het ziekenfonds had overigens nog een ander resultaat: de oogartsen in de Amsterdamse ziekenhuizen bleken plotseling wel in staat het aantal operaties aanzienlijk uit te breiden.

Vorig jaar zijn overheid en koepelorganisaties begonnen met een onderzoek om een uniforme landelijke registratie van wachtlijsten mogelijk te maken. Zo'n registratie kan niet alleen voor de directie van het ziekenhuis belangrijke informatie opleveren over de gang van zaken, huisartsen kunnen als dat nodig is patiënten ook gerichter verwijzen. Bovendien kunnen verzekeraars hun toezegging aan hun verzekerden om te zorgen voor adequate behandeling gemakkelijker gestand doen: als in het ene ziekenhuis in de regio lang op een behandeling gewacht moet worden en in het andere niet, kan de patiënt worden aangeboden naar dat andere ziekenhuis te gaan.

Meer geld draagt niet bij aan de oplossing van wachtlijsten: In 1990 werd driehonderd miljoen gulden beschikbaar gesteld voor het wegwerken van wachtlijsten. Tot op dit moment is het onduidelijk of die injectie enig effect heeft gehad. Een betere organisatie en zorgvuldige indicatiestelling helpen daarentegen wel. In het Medisch Centrum Alkmaar werd besloten tot een intensievere samenwerking tussen de specialisten bij de planning van het gebruik van de operatiekamers. Daardoor daalde de wachttijd voor een operatie gemiddeld met een maand, voor heupoperaties zelfs van negen tot drie à vier maanden.

Wachtlijsten en wachttijden zijn noodzakelijk, zo constateerde de cardioloog dr. J.H. Kingma van het Anthonius Ziekenhuis in Nieuwegein. “Een beperkte wachtlijst is in alle disciplines gewoon heel nuttig om tot een goed en doelmatig te kunnen plannen. Voor hartpatiënten is een wachttijd van vier tot vijf weken gewenst om de operatie te kunnen voorbereiden. Wel moet bij het plaatsen van iemand op de wachtlijst rekening worden met de aard van zijn klachten.”

In de praktijk wordt de plaats van een patiënt op de lijst echter vaak bepaald door de mate waarin deze het leven van de secretaresse van de specialist zuur maakt: een opmerking uit de zaal die veel instemmend geknik ontlokte.

    • Quirien van Koolwijk