Broeikaseffect (4)

Het verhaal over het broeikaseffect staat wetenschappelijk stevig in zijn schoenen.

Daarom: waardering voor Karel Knip. Jammer echter dat de inleiding van het verhaal misleidend is. Op basis van een verkeerde notie van wat het broeikaseffect is, wordt met de speculatie over een kleine ijstijd in West-Europa gesuggereerd dat de theorie van het broeikaseffect wankelt. Een "nieuwe kleine ijstijd' is echter niet strijdig met de theorie van het broeikaseffect. Het zou zoals Knip in zijn artikel ook aangeeft, juist één van de denkbare gevolgen van het broeikaseffect kunnen zijn.

Het (versterkte) broeikaseffect grijpt in op een complex systeem van gekoppelde processen, die ons klimaat bepalen. De voorspelbaarheid van het klimaat blijft een groot probleem voor de wetenschap. Over één ding zijn de onderzoekers het wel eens: door het versterkte broeikaseffect zal binnen enkele generaties en gemiddeld genomen over de hele aarde, de temparatuur naar alle waarschijnlijkheid stijgen.

Ook de recent waargenomen verminderde groei in de concentraties van broeikasgassen - geen absolute afname zoals de grafiek over het verloop van de CO-concentraties in Tenerife suggereert - verandert dat niet.

Opwarming wereldwijd sluit niet een kouder klimaat in sommige delen van de wereld uit. Het verminderen van de "pompwerking' in de Noord-Atlantische oceaan kan op zich ook worden geduid als indicatie voor een klimaat warmer op wereldschaal - conform het broeikaseffect - en kouder in bepaalde regio's. Voor West-Europa zou Karel Knip gelijk kunnen krijgen als het klimaat als gevolg van verandering in de oceaancirculatie aanzienlijk kouder zou worden. Hij schrijft dat zoiets zelfs mogelijk op een termijn van één tot drie decennia kan gebeuren. Een dergelijke klimaatverandering, al dan niet veroorzaakt door het broeikaseffect, zou natuurlijk een ramp voor West-Europa betekenen.

Om in het hele scala van onzekerheden enig licht te brengen, loopt in Nederland het Nationaal Onderzoek Programma Mondiale Luchtverontreiniging en Klimaatverandering (NOP), waar meer dan honderd onderzoekers bij zijn betrokken. Gezamenlijk proberen zij stukjes te maken voor de ingewikkelde puzzel die klimaatverandering heet.

Knip heeft in zijn artikel een paar grote stukken van de legpuzzel beschreven. Daaruit trekt hij een onjuiste conclusie over de validiteit van de broeikastheorie. En dat is spijtig, want daardoor voedt zijn verhaal ook de sceptici die de risico's van het broeikaseffect niet serieus nemen. Van de bijlage Wetenschap & Onderwijs mag de lezer er op rekenen dat ook een groot gezette kop en inleiding de juiste suggestie wekken.