Overgeschilderde studies Van Gogh ontdekt

AMSTERDAM, 13 APRIL. Een verloren gewaand schilderij van Vincent van Gogh is onlangs bij een röntgenonderzoek in het Van Goghmuseum in Amsterdam onder een andere schildering teruggevonden. Het gaat om Judaspenning in een pot en rookgerei van Van Goghs vader uit 1885, een stilleven dat Van Gogh ter nagedachtenis aan zijn overleden vader maakte en dat nu overgeschilderd blijkt te zijn door De mand met appelen, eveneens uit 1885.

Het Van Goghmuseum heeft 130 van de 400 vroege werken die Van Gogh maakte in Nuenen en Parijs (1883-1887) aan een röntgenonderzoek onderworpen. Het was al bekend, mede dankzij Vincents brieven aan zijn broer Theo, dat onder menig schilderij een andere, vaak schetsmatige voorstelling schuil ging. Uit ontevredenheid, uit materiaalgebrek of uit zuinigheid, want linnen is kostbaar, gebruikten en gebruiken schilders het doek vaak diverse malen. Soms versneden ze het om op verschillende kleinere formaten te kunnen verder werken, zoals Van Gogh eveneens deed met een fors interieur met weefgetouw. Het dekkende medium olieverf leent zich overigens - in tegenstelling tot bijvoorbeeld aquarelverf - bij uitstek voor overschilderingen.

In totaal kwamen er onder de 130 doeken 19 andere studies te voorschijn, van een herder met een kudde schapen tot een vrouwenportret, dat verhuld wordt door de voorstelling van het café du Tambourin uit 1887. Volgens het museum gaat het bij de 'ontdekte' voorstellingen vooral om studies die voor Van Gogh commercieel noch artistiek van belang waren, of om werken die hij als mislukt beschouwde.

Het Van Goghmuseum maakt deze vondsten op dit moment bekend mede omdat het komende Nationale Museumweekend, 16 en 17 april, in het teken staat van cultuurbehoud, conserveren en restaureren. In het museum zullen de desbetreffende röntgenopnamen te zien zijn. Vele andere musea besteden eveneens aandacht aan onderzoek en restauratie, zoals Museum Boymans-van Beuningen, waar een demonstratie wordt gegeven van nieuwe restauratietechnieken op het gebied van keramiek. De Haagse Hofvijvermusea, waaronder Museum Bredius, het Mauritshuis en de Gevangenpoort belichten de conservering en restauratie van hout, metaal en miniaturen. Andere musea exposeren veelal werken uit depot die zelden op zalen te zien zijn.