Monetaire unie tussen Rusland en Wit-Rusland

MOSKOU, 13 APRIL. Rusland en Wit-Rusland hebben gisteren een overeenkomst getekend voor de vorming van een monetaire unie. Dit betekent dat Wit-Rusland de roebel weer gaat gebruiken als munteenheid.

Economische hervormers in Rusland hebben onmiddellijk negatief gereageerd.

Het akkoord werd ondertekend door premier Kebich van Wit-Rusland en zijn Russische ambtgenoot Tsjernomyrdin. De vorming van een monetaire unie heeft plaats in twee stappen. Per 1 mei worden alle douanebelemmeringen tussen de twee landen opgeheven. Ook de heffingen voor doorvoer van goederen over elkaars grondgebied, in het bijzonder van gas en olie uit Rusland, komen te vervallen. In de tweede fase wordt de overgangsmunteenheid van Wit-Rusland omgewisseld in roebels.

De omwisseling zal pas plaatshebben na de voor eind juni vastgestelde presidentsverkiezingen in Wit-Rusland. Dat zal gebeuren in een verhouding van 1 op 1. Die is voor Wit-Rusland zeer gunstig. De waarde van de valuta van het land tegenover de Amerikaanse dollar was gisteren minder dan een tiende van die van de roebel. Of de ruilverhouding onbeperkt geldt was nog niet geheel duidelijk. Russische persbureaus meldden dat er een maximum komt van ongeveer 200.000 roebel (215 gulden). Voor hogere bedragen zou de verhouding 1 op 3 of 1 op 4 worden.

De twee landen zullen nauw samenwerken bij begrotingszaken en in de buitenlandse economische betrekkingen. De activa en passiva van de centrale banken worden samengevoegd. Voor uitgifte van geld wordt echter uitsluitend de centrale bank van Rusland verantwoordelijk. De inflatie in Wit-Rusland bedroeg eerder dit jaar 40 procent per maand, aanzienlijk meer dan die in Rusland. Veel hervormers hebben vrees geuit dat Rusland door de monetaire unie de controle over het financiële beleid verliest. Het besluit om de monetaire controle in handen van Moskou te laten, lijkt een poging de vrees te ondervangen. Moskou had het Internationale Monetaire Fonds (IMF) beloofd dat er alleen een monetaire unie zou komen, indien het de controle over de geldhoeveelheid in eigen hand kon houden.

Wit-Rusland besloot vorig jaar in navolging van de meeste andere vroegere Sovjet-republieken de roebel af te schaffen. Het land kwam er echter al snel achter dat zijn economie te zwak is voor een eigen munteenheid en klopte eind 1993 weer aan bij Moskou. In januari werd al een principe-overeenkomst gesloten voor herinvoering van de roebel. Dat was voor de hervormingsgezinde Russische vice-premier Jegor Gaidar een van de aanleidingen om op te stappen. Volgens hem zou een monetaire unie met Wit-Rusland de toch al torenhoge inflatie nog verder aanwakkeren.

Ook de vroegere minister van financiën Boris Fjodorov, eveneens een belangrijke hervormer, was een felle tegenstander. Dinsdag herhaalde hij zijn bezwaren. Volgens Fjodorov is het akkoord nadelig voor de belangen van Rusland en zal het de val van de huidige regering versnellen. (DPA, Reuter, AFP)