Imperium van Jürgen Schneider bankroet; Vastgoedschandaal schokt Duitse bouw

BONN, 13 APRIL. Duitsland staat voor een gigantisch onroerend-goedschandaal, nu Jürgen Schneider, 's lands grootste individuele projectontwikkelaar, met de noorderzon is vertrokken en zijn miljardenschulden de banken en een aantal bouwbedrijven enorme stroppen dreigt te gaan bezorgen.

De paniek in de bouwwereld is groot. De Duitse televisie vertoonde gisteravond beelden van vrachtwagens die her en der geleverde maar onbetaalde bouwmaterialen weghaalden bij Schneider-projecten die nog niet klaar zijn.

Tegen de 59-jarige Schneider, die sinds 1992 met zijn vrouw via aankopen van liefst 83 luxe objecten in heel Duitsland zeer snel zijn imperium opbouwde, is een gerechtelijk vooronderzoek begonnen. De schuldeisers, onder wie omstreeks 50 banken, komen morgenmiddag in Frankfurt onder leiding van de Deutsche Bank bijeen om de gevolgen van Schneiders plotselinge déconfiture te bespreken. De grootste Duitse bank heeft circa 1,5 miljard mark te vorderen, maar zegt dat die vorderingen door onroerend goed gedekt zijn. Niettemin kreeg de koers van de bank gisteren direct al een klap (met 17,50 mark tot 791,50).

In totaal zou Schneiders vermogen circa 4 miljard mark belopen, zijn schulden worden tussen 5 en 8 miljard geschat. Schneider, die het hoofdkantoor van zijn onderneming (2.000 werknemers) in een kasteeltje nabij Frankfurt (Königstein) had ondergebracht, gold als een zuinig, ja zelfs krenterig man die bij de banken een zeer solide reputatie had. Tot de jaren tachtig werkte hij in loondienst bij Duitslands grootste bouwbedrijf Holzmann, sindsdien is hij zelfstandig project-ontwikkelaar.

Sinds begin dit jaar waren er al steeds vaker klachten over grote onbetaalde rekeningen, in Duitse kranten zochten Schneiders schuldeisers soms zelfs per advertentie contact met elkaar. In februari had hij daarop nog gereageerd met het verweer dat zijn projecten gezond waren en zijn liquiditeit goed. De banken zwegen toen.

Deze week kwam het bericht dat Schneider tijdens de paasdagen ziek geworden is en op medisch advies al zijn zakelijke activiteiten direct had moeten beëindigen. Zijn onderneming betaalt geen rekeningen meer, het echtpaar Schneider blijkt sinds enkele dagen spoorloos verdwenen, vermoedelijk naar het buitenland en - naar het heet - na de particuliere bankrekeningen te hebben “geleegd”. Intussen circuleren echter ook geruchten dat Schneider na een hartinfarct ergens in Duitsland in een kliniek verblijft.

Naar wordt aangenomen is het Schneider-imperium in moeilijkheden geraakt door de dalende tendens in de huurprijzen en de financiële weerbarstigheid van zijn prestigieuze projecten in sommige Duitse steden. Zo kocht hij in Leipzigs centrum hele straten, zoals de bekende Mädlerpassage, waar echter historisch waardevolle panden (Köningsbau, Romanushof, Barthels Hof) niet door nieuwbouw mogen worden vervangen of door snelle renovatie voor verhuur geschikt gemaakt mogen worden. De panden moeten voor zeer veel geld gerestaureerd worden zonder dat daarna commercieel aantrekkelijke huurders klaarstaan. Kortom: te weinig huurinkomsten naast hoge renteverplichtingen. Als Schneider failliet verklaard wordt, staat alleen in Leipzig al de werkgelegenheid van 3.000 mensen op het spel.

In Frankfurt had Schneider eerder al de Schiller-passage en het exclusieve winkelcentrum Les Facettes gekocht, in München het Bernheimer paleis, in Wiesbaden het klassieke hotel Rose, in Baden-Badden het complex Goldenes Kreuz, in Berlijn de vroegere Franse ambassade aan de boulevard Unter den Linden en in Hamburg een aantal grote panden aan de Neue Wall, de duurste straat van die Hanzestad.

De Deutsche Bank zegt weliswaar voldoende zekerheden te hebben, maar heeft klaarblijkelijk geen precies inzicht in de financiële en juridische structuur van Schneiders onderneming, die over een aantal dochterbedrijven verdeeld is die niet publikatieplichtig zijn. “We moeten donderdag eerst maar eens gaan optellen en aftrekken met de andere schuldeisers”, zei een woordvoerder van de Deutsche Bank daarover. Na de onverwachte stroppen die de bank kort geleden opliep als grootste aandeelhouder en schuldeiser van de bijna failliete Metallgesellschaft en de zware tegenvallers bij Daimler-Benz, die in de Deutsche Bank de huisbankier heeft, geeft de affaire-Schneider nieuw voedsel aan de kritiek op de kwaliteit van het financiële toezicht van Duitslands grootste bank.