Bosnische Serviërs mijden Nederlandse VN-vredesmilitairen

SPLIT, 13 APRIL. De Bosnische Serviërs mijden sinds enkele dagen elk contact met het Nederlandse contingent van de VN-vredesmacht UNPROFOR in Bosnië. Ook Nederlandse VN-waarnemers in Bosnië wordt het leven moeilijk gemaakt. Een van hen, majoor Van Baal wordt sinds maandagochtend vermist.

De majoor, die met twee tolken op weg was van de moslim-enclave Zepa naar Sarajevo, meldde maandagochtend dat hij bij een Bosnisch-Servische wegversperring was tegengehouden en werd afgevoerd naar de plaats Seversko. Sindsdien is er niets meer van hem vernomen.

Onder de tientallen militaire waarnemers die in Bosnisch-Servisch en Servisch gebied onder 'huisarrest' zijn geplaatst bevinden zich negen Nederlanders. Ze zijn gelegerd rond Zvornik en Sarajevo. De meeste waarnemers krijgen toestemming om eenmaal per dag met de buitenwereld te telefoneren, maar volgens generaal G. Bastiaans, bevelhebber van de Nederlandse troepen in voormalig Joegoslavië, hangt veel af van de stemming van de lokale autoriteiten “en die zien de VN momenteel niet als neutraal orgaan en VN-bommen niet als neutrale bommen”.

De Servische troepen rond de moslim-enclave Srebrenica mijden op dit moment elk contact met de zeshonderd man Nederlandse troepen van 'Dutchbat' die daar zijn gelegerd. De konvooien zijn stilgelegd, een gesprek met de plaatselijke commandanten ging gisteren niet door en er heerst absolute radiostilte. De bevelhebber van de troepen, overste Chr. Vermeulen, zei gisteren over de satelliet-telefoon dat zijn troepen proviand en water voor drie weken en brandstof voor vier weken hebben. Voor de burgerbevolking van Srebrenica is er water en voedsel voor twee weken. Rantsoenering is voorlopig niet nodig, aldus Vermeulen. Dutchbat zou alleen kampen met een gebrek aan zeeppoeder.

De Nederlandse troepen in Srebrenica blijven in alarmfase geel, wat onder meer inhoudt dat ze altijd hun wapens bij zich dragen en alle verloven zijn ingetrokken. Vermeulen verwacht bij een eventueel transport van gewonden problemen. De stemming onder de bewoners van de enclave is gespannen, al zou men volgens Vermeulen “in onze aanwezigheid een garantie zien dat hier niet gebeurt wat in Gorazde gebeurt”.

Het werkbezoek van minister Ter Beek (defensie) aan de Nederlandse troepen in Bosnië-Herzegovina is gisteren opnieuw op tegenslag gestuit. Gisterochtend probeerden de minister en zijn gezelschap met helikopters de UNPROFOR-basis bij Kiseljak te bereiken, maar ter hoogte van Prozor moesten de helikopters wegens dichte mist terugkeren naar de thuisbasis Split. Maandag werd al duidelijk dat een bezoek aan Srebrenica onder de huidige omstandigheden uitgesloten is. Ook een bezoek aan Sarajevo, waar een gesprek met sir Michael Rose, opperbevelhebber van UNPROFOR in Bosnië-Herzegovina, op het programma stond, werd geschrapt. De Bosnische Serviërs hebben alle toegangswegen tot de stad geblokkeerd en het vliegveld blijft tot nader order gesloten.

Op het ministerie van Defensie was woensdagmiddag nog niets vernomen over het lot van majoor Van Baal, ondanks uitgebreid onderzoek van Nederlandse militairen en functionarissen van de Verenigde Naties in Bosnië. Niet duidelijk is waarom Van Baal ondanks een verbod om te reizen maandag naar Sarajevo is afgereisd. Bekend was immers dat de Bosnische Serviërs de wegen naar Sarajevo hadden afgesloten als represaille voor de luchtbombardementen in Gorazde en geen verkeer naar de stad duldden. Van Baal wilde via Sarajevo een paar dagen op verlof gaan.

    • Coen van Zwol