Zal literatuurles op tv de Game Boy kunnen verdrijven?

Schrijvers over zonderlingen. Morgen, Ned.3, 10.30-10.55u.

Lezen zal nog altijd onder veel jongeren worden afgedaan als een wat doods tijdverdrijf. Televisie, computerspelletjes, sport - het is allemaal veel dynamischer, en dus interessanter. Literatuurles: tijd om je Game Boy onder de schoolbank vandaan te halen.

De Nederlandse Onderwijs Televisie (NOT) probeert literatuur te ontdoen van dat stoffige imago, door in de vorm van een 'cursus' een nieuwe literatuurserie te starten die bedoeld is voor de bovenbouw van het middelbaar onderwijs. In vier op zichzelf staande afleveringen komen respectievelijk de volgende romans aan de orde: Noodlot van Louis Couperus, Van geluk gesproken van Marijke Höweler, Het gouden ei van Tim Krabbé, en De Harm en Miepje Kurk Story van Remco Campert. Het bindende thema van de serie gaat over het zonderlinge van de in deze romans figurerende hoofdpersonen, vandaar de titel Schrijvers over zonderlingen.

De eerste aflevering, die morgenochtend om half elf wordt uitgezonden, opent met 'een wandeling door het Den Haag van Louis Couperus'. Een gids van Het Louis Couperus Genootschap geeft tijdens dat uitstapje een handjevol leerlingen enkele biografische bijzonderheden van de auteur. Een interview met de editeur van Couperus' volledige werken, Jan Robert, wordt afgewisseld met fragmenten uit de televisiebewerking van Noodlot; bij elkaar geven ze een aardige indruk van de inhoud van het boek. De tweede aflevering, over Van geluk gesproken, vertoont een gelijke opbouw: scènes uit de verfilming van Pieter Verhoeff en een gesprek met een kenner - in dit geval de auteur (Marijke Höweler) zelf.

Krabbé en Campert zullen in de laatste twee afleveringen aan het woord komen.

Het is moeilijk te doorgronden waarom samenstellers Don Rook en Ineke Westdijk voor de invulling van dat thema juist voor deze titels hebben gekozen. Is immers niet ieder literair personage, om uiteenlopende redenen, een zonderling geval? Wel neemt Höweler, wanneer ze praat over haar boek, zelf de term in de mond (“Niet alleen op de universiteit zijn ze een beetje zonderling, nee, dat geldt ook onder de arbeiders.”) en poogt Robert te verklaren waarom een van Couperus' personages zonderling genoemd kan worden (“Het is een man zonder iets mannelijks.”), er wordt geen antwoord verstrekt op de vraag waarom die schrijvers nu over zonderlingen verhalen. Een willekeurige keuze, lijkt het daarom.

Na twee afleveringen wordt duidelijk dat er literair werk is geselecteerd, waarvan voldoende illustratiemateriaal voorhanden was. En dat is logisch, want de film- en gedramatiseerde fragmenten die worden getoond maken literatuur voor jongeren van 16 tot 18 jaar een stuk lichter verteerbaar.

De diversiteit van het beeldmateriaal, dat vanwege het medium televisie voor de jonge doelgroep vermakelijker zal zijn dan het wekelijkse voorleesuurtje bij Nederlands, maakt dat de programma's onderhoudend zijn. Of de in de cursus besproken zonderlingen de Game Boy nu zullen verdrijven, is maar de vraag.