Rusland wil demilitarisering van Gorazde

NEW YORK, 12 APRIL. Rusland wil dat Gorazde en de omliggende dorpen in Oost-Bosnië worden gedemilitariseerd. Joeli Vorontsov heeft daar in een besloten zitting van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties voor gepleit.

De Veiligheidsraad kwam bijeen om onder meer de twee luchtaanvallen door NAVO-vliegtuigen op Servische stellingen bij Gorazde, zondag en gisteren, te bespreken. Nadat de Russische president. Boris Jeltsin, furieus had gereageerd dat hij niet in het besluit tot de luchtaanvallen was gekend, verwachtten diplomaten aanvankelijk dat Rusland een zitting van de Veiligheidsraad zou eisen. Vorontsov verlangde echter alleen een rapport van de secretaris-generaal over de totstandkoming van het besluit tot het bombarderen van Servische doelen. De Veiligheidsraad was unaniem in zijn steun aan de acties van de NAVO-vliegtuigen.

“Jeltsin moest natuurlijk voor de achterban wel boos reageren, maar Russische diplomaten hier hebben geen moment gedreigd de Veiligheidsraad apart voor deze zaak bijeen te roepen”, aldus een Westerse diplomaat.

Secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali zei in Genève dat de VN niet zouden aarzelen opnieuw luchtaanvallen uit te voeren. “De door de Verenigde Naties vastgestelde 'veilige gebieden' moeten veilige gebieden blijven. Daarom, en niet om een van de partijen aan te vallen, heb ik gezegd dat ik niet zou aarzelen luchtaanvallen te gebruiken ter bescherming van de veilige zones.”

Vice-president Ejup Ganic van Bosnië juichte in New York de NAVO-bombardementen toe. “De acties zetten de Serviërs op het pad naar vrede”, aldus Ganic in het VN-hoofdkwartier tegen de pers. “Deze acties maken de Serviërs duidelijk dat de onderhandelingstafel de enige plaats is waar dit conflict kan worden opgelost.”

Tot zover onze correspondent.

Nadat Jeltsin gisterochtend al boos was uitgevaren over het gebrek aan consultatie hebben later op dag ook andere Russische woordvoerders van het ongenoegen van Moskou blijk gegeven. Minister van buitenlandse zaken Kozyrev, die Jeltsin op een staatsbezoek aan Spanje vergezelt, zei dat het “gevaarlijk, een groot risico en een grote vergissing” is dergelijke besluiten te nemen zonder Rusland er tevoren in te kennen. “We beschouwen elk artillerievuur of enige dreiging van het VN-bondgenootschap als onaanvaardbaar.” Hij zei dat hij door zijn Amerikaanse collega Christopher wel tijdig op de hoogte is gebracht van de tweede NAVO-luchtactie bij Gorazde, gisteren. “Ik heb hem verteld dat ik bezorgd ben dat de wereld in een extreem gevaarlijke serie slagenwisselingen kan belanden”, aldus Kozyrev. “Luchtacties maken geen eind aan de oorlog, maar leiden tot escalatie.” Hij voegde daaraan toe dat Rusland in principe niet tegen de bescherming van blauwhelmen in Bosnië is. Maar, aldus Kozyrev, “overleg is nodig om te beslissen of er werkelijk geen andere manier is”.

De Russische Joegoslavië-bemiddelaar, Vitali Tsjoerkin, zei gisteren dat Rusland de luchtacties had kunnen voorkomen als het tijdig was geconsulteerd. “Als Rusland was uitgenodigd zich op een opportuun moment met de crisis bezig te houden, denk ik dat de gebeurtenissen een andere loop zouden hebben genomen.”

Woordvoerders van de NAVO en Westerse landen hebben gisteren de Russische klachten over het gebrek aan consultatie bij de NAVO-luchtacties in Bosnië van de hand gewezen. De secretaris-generaal van de NAVO, Manfred Wörner, zei gisteren in Aken dat het bondgenootschap niet zal aarzelen tot nieuwe luchtaanvallen over te gaan als de Verenigde Naties daarom vragen en dat de Russische eis vóór dergelijke luchtacties te worden geraadpleegd, het gevaar voor VN-personeel op de grond in Bosnië vergroot. “Ik zie niet in hoe we VN-personeel kunnen beschermen met een vertraging van uren en uren. Als we een consultatieproces moeten opzetten waarmee uren zijn gemoeid, zal het nooit tot luchtacties komen”, aldus Wörner. Hij voegde daaraan toe niet te zullen aarzelen tot nieuwe luchtacties over te gaan als de VN daarom vragen. (Reuter, AFP, AP)

    • Lucas Ligtenberg