Profijtprofeten

Wie is niet onzeker over geldzaken, met name over beleggen? En bepaalde sectoren in de financiële wereld doen er alles aan om dit zo te houden. Zo beklemtonen ze voortdurend de onbelaste, forse koerswinsten haalbaar met aandelen, maar het moet wèl zo moeilijk lijken dat mensen hun centen afgeven bij marketing- en beursdeskundigen en niet zelf gaan beleggen.

Die aanbieders stellen tegen betaling kennis en ervaring ter beschikking, maar nemen nooit het risico van koersverlies op zich. Dus: wel lusten, geen lasten. Beleggingsfondsen, spaar- en beleggingsplannen en andere aanbiedingen om geld te storten in ruil voor een mogelijk hoge opbrengst, liefst over 15, 20 jaar of langer, zijn in de eerste plaats inspanningen om het volk te masseren en over de streep te trekken. Marketing. De rest komt later. Missionarissen die onwetenden willen bekeren met fiscale voordelen. Profijtprofeten van het aandelisme.

Door die bril moet je advertenties, folders en brieven over dit onderwerp lezen. Neem de folder van Legio Lease uit Leiden over spaarleasen: 'Géén spaarplan, maar een spaarformule. Nu voor iedereen bereikbaar.' Een vriendelijk, behulpzaam verhaal over huurkoop van aandelen, geen preek voor zondaars. Beleggen in ABN Amro, Aegon, Amev en ING, met geleend geld. Meer niet.

Drie jaar geleden schreef het bedrijf bij de introductie van een vergelijkbaar plan. 'Aandelen zijn niet alleen een spannend, maar ook een financieel kansrijk bezit. Het gevolg van de huidige distributie is echter dat het 'grote publiek' hier nauwelijks aan te pas komt. Voor hen zijn zonder een praktische helpende hand de kennis- en investeringsdrempels te hoog.' Het aandelisme biedt iedereen gelijke kansen. Of niet?

Om kritische lezers te ontmoedigen en twijfelaars tot tekenen van een contract (verbloemend aangeduid als de spaarkaart) te verleiden staat op de achterkant van de folder een brief van Pieter Lakeman van de Stichting Onderzoek Bedrijfsinformatie, die schrijft dat de brochure correcte en eerlijke informatie geeft: het fiscale verhaal klopt, de cijfertjes zijn juist en 'uw garanties zijn waterdicht'. Is dat waar? Zeker, de fiscale opzet wordt ondersteund door de opinie van een belastingman en het bedrijf is hulp-effectenkantoor (remisier-B) en valt voor stukken en geld onder de bank Van Haften Labouchere. Beide waarborgen zeggen niets over de resultaten.

Waar gaat het om? Je leent bij Legio Lease voor 15 jaar bij voorbeeld 10.410 gulden en daar kopen ze (op hun naam) gelijke hoeveelheden aandelen ABN Amro, Aegon, Amev en ING voor. Op de koersen van gistermiddag circa 32 aandelen. De koopsom wordt in 15 jaar terugbetaald in maandtermijnen van 150 gulden tegen een (fiscaal aftrekbare) rente van 16,9 % per jaar. Over de hele periode 16.590 gulden. Andere bedragen zijn mogelijk.

Zo staat onder meer in een van de door Lakeman goedgekeurde rekenvoorbeelden. Op die manier kan hij met zijn foto op een pakje sigaretten en verzekeren dat er 20 in een pakje zitten van het merk dat op het doosje staat. Is roken gezond? Daar gaat het om.

Is lenen tegen 16,9 % of 8,45 % bij 50 % belastingvoordeel of 10,14 bij 40 % financieel gezond? Ja, voor Legio Lease. Niet voor de koper. Wie deze aandelen wil kopen, kan voordeliger zijn geld van een spaarrekening halen (opbrengst 3 procent netto) en gebruiken, eventueel in gedeelten. Je bent dan baas over de eigen portefeuille en bent niet gebonden aan verplichte looptijden, met een minimum duur van 5 jaar.

Waarom zou je eigenlijk vier aandelen in één sector kopen? En op dit moment? In december 1990, in het eerste plan, stond nog: koop aandelen als ze laag staan en verkoop als ze hoog staan. Die raad is verdwenen uit de tekst. Bovendien mag je in de huidige opzet pas verkopen na 5 jaar trouwe betalingsdienst en natuurlijk aflossing van het restant van de schuld.

Legio Lease raadt aan die 15 jaar uit te zitten en te beleggen voor de lange termijn. Een goede raad. Er is wel een nadeel: je zit vast aan die vier fondsen, die dood als een pier in de kluis van Van Haften liggen. Van beheer is geen sprake. Het kan tegenvallen op de afloopdatum.

Wie 15 jaar lang een bedrag van 50, 100, 150, 200 of 250 aan deze formule wil besteden, en beslist niet zelf wil beleggen, kan ook meedoen in een van de vele beleggingsfondsen, die door beheerders in de gaten worden gehouden. Daar kan je op een goed moment uitstappen en later op een geschikt peil weer meedoen. En profiteren van dezelfde onbelaste koerswinst die spaarleasen aanbeveelt.

Om iets van beleggen te leren, zeker met een inleg van slechts 50 gulden, kun je een beursonervaren spaarder als alternatief voor een beleggingsfonds meedoen in een beleggingsclub en iets leren. Het hoofddoel van Legio Lease is geld uitlenen.