Een autorijlied duurt in Nederland maar één couplet

De Nederlandstalige rockgoep Tröckener Kecks bracht onlangs een nieuwe cd uit, Het Grote Geheim. Een gesprek met zanger Rick de Leeuw

Tröckener Kecks. Het Grote Geheim (521 834-2). Optredens zijn te zien: 16/4 Buk Buk, Heiloo; 22/4 Graanbeurs, Breda; 23/4 Bliksem, Brummen; 24/4 LVC, Leiden; 29/4 Patronaat, Haarlem.

AMSTERDAM, 12 APRIL. Rick de Leeuw, zanger van de Tröckener Kecks, woont in Amsterdam op het KNSM-eiland. De woonwijk is gloednieuw. De straten zijn mooi betegeld, de huizen blinkend en geschilderd in frisse kleuren. De ongereptheid doet denken aan een decor uit een film van Alex van Warmerdam. Dat vond Rick de Leeuw ook. Toen hij na vijf maanden hier gewoond te hebben een zoon kreeg, noemde hij hem daarom Abel. “Want je kan zo'n kleine jongen toch moeilijk Noorderlingen de Leeuw noemen.”

Op de benedenverdieping van De Leeuws huis werden tamboerijn en vocalen opgenomen voor de pas verschenen cd Het Grote Geheim. Het Grote Geheim, de zevende cd die de Tröckener Kecks in twaalf jaar heeft uitgebracht, is de eerste plaat die de groep niet in een studio maakte, maar die met eigen apparatuur is opgenomen. Zo omzeilden ze het probleem van een beperkte studio-tijd.

Het Grote Geheim klinkt vol, stoer en enthousiast. Het is melodieuze rock 'n' roll met Nederlandstalige teksten, die zonder nadrukkelijk op de voorgrond gemixed te zijn toch verstaanbaar blijven. Rick de Leeuw is tevreden met het resultaat van slechts twee digitale acht-sporen recorders en een mengtafel.

“De digitale weergave komt dicht in de buurt bij wat je ter plekke hoort als er gespeeld wordt.” zegt De Leeuw. “En dan op een aangename manier, niet alsof je in een hok met veel te veel lawaai staat. Want dat probleem heb ik met die ouderwetse analoge opnames.” Muzikanten als Lenny Kravitz zweren tegenwoordig juist bij die oude, analoge apparatuur. Er zou een 'warmere' klank in zitten. “Ik geloof daar niet in. En wat Kravitz betreft, het is wel deeltijd-nostalgie bij die man, hoor. Hij staat bij een concert mooi met een zender te spelen in plaats van een ouderwets krulsnoer.”

Na de vorige cd, Andere Plaats, Andere Tijd (1992), verlieten Tröckener Kecks hun toenmalige platenmaatschappij.

De groep had na het top 40-succes van de single Met Hart en Ziel (1990) besloten geen singles meer voor de verkoop uit te brengen. “Het singles-kopende publiek, de leeftijdscategorie van tien tot veertien, is nou eenmaal niet het publiek dat wij willen bereiken. En we merkten dat het elkaar uitsluit. We raakten ons oude publiek kwijt.”

In interviews liet De Leeuw toentertijd merken gefrustreerd te zijn over de verplichtingen die hitparade-succes met zich meebrengt, zoals playbacken bij tv-programma's. Maar voor De Leeuw was deze verontwaardiging geen onderwerp voor een songtekst. “Daar is het weer te onbelangrijk voor. Zo'n nummer zou nooit voor de eeuwigheid kunnen zijn.”

“In het Nederlands is de grens tussen een tekst voor een lied en voor een liedje al zo smal, de lulligheid ligt altijd op de loer. Ja, waarom je daar in het Engels minder last van hebt? Misschien omdat ze in Engeland niet dat wurgende cabaretverleden hebben.

“Nederland is geografisch ook te klein. Dat geeft tekstuele problemen. Als Bruce Springsteen zingt over The River, dan zie je iets voor je als de Mississippi. Maar wat hebben wij nou; de Dommel, de Linge? 'Ik heb de hele nacht gereden' krijgt bij ons nooit het vanzelfsprekend desperate dat het heeft als een Amerikaan het zegt. We wilden een keer een autorijlied maken, aan het eind van het eerste couplet zaten we al aan de grens.”

De harde 'g' en 'r' van onze taal zijn bij het zingen van songteksten geen probleem, zegt De Leeuw. Vooral de 'g' maakt juist dat het een beetje gaat ronken. Het enige obstakel zijn de meervoudsvormen. “Die '-en' aan het eind van een zin, dat zingt niet prettig. Daar schrijven wij altijd om heen, zodat we kunnen eindigen met een duidelijk afgeronde lettergreep.” Bij de tekst van Ballade van de Boer was dat onmogelijk, want die tekst was een bijdrage van Jan Cremer. “Daar was ik dus gedwongen 'Twente land van de textielbaronnen' te zingen. Zelf zouden we er iets van maken als 'Twents textielbaronnenland'.”

De teksten schrijft De Leeuw samen met drummer Leo Kenter. Dat gaat per telefoon. Als een van beiden er niet uitkomt belt hij de ander en die denkt er dan verder over na. Uit die wisselwerking ontstond bijvoorbeeld de opbouw van het openingsnummer, Feest van de Gemiste Kansen. Het nummer heeft een mooie driedeling die staat voor de drieëenheid geboorte-leven-dood. 'Een vreemdeling die de taal niet sprak' staat voor de pasgeborene, de 'zeeman die haard en huis verliet' is het leven, en de 'verloren zoon die door niemand werd gemist' slaat op de dood.

Het vrolijkste nummer van de plaat heeft als titel Ik Mis Je. Het leed over een verloren liefde wordt begeleidt door een dansbaar ritme en juichende blazers. Deze ongerijmdheid ontstond toevallig. Eerst was er de muziek en in het couplet paste de woorden 'Ik mis je'.

Bij het titelnummer, Het Grote Geheim, werd de sfeer van de muziek en die van de tekst wel op elkaar afgestemd. “We hadden eerst alleen een akoustische gitaar als instrumentatie. Maar dat had natuurlijk helemaal niets geheimzinnigs. Daarom hebben we er nog allerlei desintegrerende geluiden doorheen gemixt.” zegt De Leeuw. En wat is het 'Grote Geheim'? “Dat is weer het leven natuurlijk. Waar kan je het anders over hebben?”

    • Hester Carvalho