Echo

In haar herinneringen aan de terreur onder Stalin beschrijft Anna Boecharina dat zij de bezittingen samenraapt van haar inmiddels gearresteerde echtgenoot, N.I. Boecharin. 'Ik deed in de koffer ook nog een oud pak van N.I., dat door Stalin was afgekeurd voor de reis naar Parijs.'

Eén zinnetje en ik zie Stalin helemaal voor me. Wat een oud wijf moet dat ook zijn geweest.

Dat komt doordat ik twintig jaar geleden bij de Socialistische Partij was. Deze stond, mede door mijn eigen toedoen, onder leiding van precies zo iemand. Wij hanteerden weliswaar niet helemaal de stalinistische methoden, daartoe ontbrak eenvoudig de macht, maar hingen wel degelijk een stalinistisch gedachtengoed aan. En dat soort gedachten produceert kennelijk dat soort leiders: gewetenloze intrigant en benepen bemoeial in één.

Nu wil ik aannemen dat de SP er in de tussentijd op vooruit is gegaan. Ze schijnen binnenkort zelfs in de Kamer te komen en het Nederlandse volk zou natuurlijk nooit geen verkeerde partij in de Kamer kiezen.

Maar laatst zat Jan Marijnissen bij Ischa Meijer. Hij zei de uittocht van partijgenoten tussen '75 en '80 te betreuren. 'Maar', zei hij, 'achteraf kun je zeggen dat het een noodzakelijke ontwikkeling is geweest.'

Het doen en laten van mensen in het licht van noodzakelijke ontwikkelingen. Eén zinnetje en ik hoor een echo.

    • Koos van Zomeren