Actiedag frustreert overleg over nieuwe Cao metalektro

NIEUWEGEIN, 12 APRIL. “Ontzettend kinderachtig.” Een andere kwalificatie voor de opstelling van de metaalwerkgevers (FME) wil CAO-coördinator K.I. van Splunder van de Industrie- en Voedingsbond CNV niet te binnen schieten. “Ze zeggen dat ze willen onderhandelen, maar ze doen het niet omdat er acties zouden dreigen. Kul, er is natuurlijk maar een manier om die actiedreiging weg te nemen, en dat is een voor alle partijen aanvaardbaar contract afsluiten. Zo simpel is het.”

De CNV'er zegt “zich mateloos te ergeren” aan wat hij noemt “het getraineer” van de zijde van de FME-werkgevers. Wie reëel naar de stand van zaken in het overleg over een nieuwe CAO voor de 170.000 werknemers in de metaal- en elektrotechnische industrie kijkt kan volgens hem maar tot één conclusie komen: “De onderlinge verschillen zijn inmiddels zo klein dat ze overbrugbaar zijn. Een akkoord ligt binnen bereik”, meent Van Splunder.

Over de nullijn voor dit jaar, over eventuele financiële prikkels bij veelvuldig ziekteverzuim en over verruiming van de mogelijkheden voor flexibeler werken zijn partijen het nagenoeg eens. Ook over de noodzaak van aanpassing van de regeling voor vervroegd uittreden (VUT) bestaat geen verschil van mening. Het enige dat partijen nog scheidt is de manier waarop dat moet gebeuren. De werkgevers willen de VUT-kosten maximeren op 7,5 procent van de loonsom, de werknemers op 8 procent. “Wie onder deze omstandigheden toch aanstuurt op arbeidsonrust, is onverantwoord bezig”, oordeelt Van Splunder.

Nochtans wordt daar, door beide partijen, ogenschijnlijk op aangestuurd, want het wil al enkele dagen niet lukken een vergaderdatum te prikken voor hervatting van het CAO-overleg. De Industriebond FNV - aan vakbondszijde veruit de grootste en sterkste partij in de CAO-metalektro - heeft voor aanstaande vrijdag een landelijke actiedag in de metaalindustrie belegd. Deze manifestatie in Utrecht wordt door 'actiecoördinatoren' van de bond in de sommige districten aangegrepen om flink wat verbale stennis te maken in bedrijven die, ondanks de precaire situatie in de bedrijfstak, tegen een stootje kunnen en waar de bond zich betrekkelijk sterk voelt.

Van de andere kant grijpt de FME de aangekondigde actiedag aan om de tot dusver eensgezinde opstelling van de vier vakbonden op de proef te stellen. Volgens de FME heeft de Industriebond FNV “zijn leden opgeroepen om op 15 april te gaan staken”. Daarom kan, aldus de FME “vóór die datum niet met vrucht worden onderhandeld”. Deze manoeuvre past weliswaar in het onderhandelingsspel, maar is toch een vrij doorzichtige poging om een toegestaan drukmiddel aan werknemerszijde in discrediet te brengen.

De FME weet natuurlijk ook wel dat er van een stakingsoproep (nog) geen sprake is. Formeel kan dat niet eens, omdat de onderhandelingen nog niet zijn mislukt en omdat de daarvoor vereiste procedure met werknemersvergaderingen en ultimata niet is gevolgd. Wel ligt er sinds gisteren de aanzegging door de FNV-bond dat voor eind april stakingen zullen worden voorberid als er eind deze week geen uitzicht is op een nieuwe CAO.

Wat anders is, dat massale werkonderbrekingen (door het opnemen van vrije dagen en spontane acties) komende vrijdag in sommige bedrijven natuurlijk materieel wel dezelfde uitwerking kan hebben als een korstondige staking. Deelnemende leden stelt de Industriebond FNV in elk geval “een vergoeding ter hoogte van een stakingsuitkering” in het vooruitzicht.

Door niet te willen onderhandelen voor de actiedag test de FME met name de discipline in de gelederen van de Industriebond FNV. De geschiedenis leert dat het dikwijls heel lastig is de weg naar de onderhandelingstafel terug te vinden als eenmaal het actiepad is ingeslagen. “We denken wel dat we onze districtsbestuurders en kaderleden aan een touwtje hebben, maar in werkelijkheid is het meer een elastiekje”, zegt de woordvoerder van de FNV-bond.

Het is tegen deze achtergrond dat CAO-coördinator Van Splunder van de Industrie- en voedingsbond CNV zich wat ongemakkelijk begint te voelen met de impasse in het CAO-overleg. Zijn bond is aan de ene kant te klein om in de metalektro alleen een CAO af te sluiten. Anderzijds vindt hij de actie-timing door de Industriebond FNV “hoogst ongelukkig” omdat de mogelijkheden voor overleg nog niet zijn uitgeput. “Er kleven risico's aan, die wij niet voor onze rekening kunnen nemen. Daarom hebben we geen moment overwogen om bij de actiedag aan te sluiten”, aldus Van Splunder.

Het is een alleszins vertrouwd dilemma voor de traditioneel gematigde CNV'ers. Maar Van Splunder ziet voor zich een levensgevaarlijke valkuil opdoemen. Want als het vanaf vrijdag echt tot metaalacties komt, is het vakbondsfront gespleten en de FME wellicht de lachende derde. Daarom doet hij achter de schermen verwoede pogingen de onderhandelaars alnog bij elkaar aan tafel te brengen.

    • Joop Meijnen