Zelfs het doelpunt berust op toeval bij FC Twente-Vitesse

ENSCHEDE, 11 APRIL. Een voetbalwedstrijd is en blijft een kansspel. Wanneer er geen te groot verschil in kapitaal tussen beide clubs bestaat en het talent redelijk over beide partijen is verdeeld, is het resultaat onvoorspelbaar. Dan is alles mogelijk, dan heeft een voetbalwedstrijd de grootste amusementswaarde. Dan valt de toeschouwer van de ene verbazing in de andere. Zoals bij FC Twente - Vitesse, die om een of andere reden in een 1-0 overwinning voor het bezoekende elftal eindigde.

Er zijn trainers die menen dat het toeval uitgesloten kan worden. Zij zadelen spelers die op basis van computergegevens zijn geselecteerd op met opdrachten die door een computer zijn berekend. Zij laten hun elftallen spelen volgens een systeem dat als een rode draad door de verschillende leeftijdscategorieën van de club moet lopen. Zij lijken er zelfs in te geloven dat zij menselijke trekjes als emotie en fysieke conditie op den duur kunnen uitbannen. Hun succes baseren zij op de vorming van eenheidsworsten.

Systemen hebben altijd bestaan. In de jaren zestig bedacht de Italiaan Nereo Rocco het catenaccio. Als trainer van Triestina meende hij door middel van een puur defensieve taktiek het ongelijke gevecht tussen arme en rijke clubs te kunnen bestrijden. En hij had er succes mee. Zodanig dat hij door het rijke AC Milan werd aangezocht om trainer te worden. Hellenio Herrera, een Argentijnse trainer, zag het nut van deze speelmethode in en perfectioneerde haar tot een succesformule bij Milans concurrent, Internazionale.

Zo volgen de speelmethoden cq systemen elkaar op, zo zijn ze telkens een antwoord op de vorige. En al die slimme trainers slaan zichzelf op de borst de juiste strijdwijze gevonden te hebben. Totdat ze worden verslagen door een iets slimmere trainer. Altijd wordt geprobeerd de factor toeval tot het minimum te beperken. En altijd ter meerdere eer en glorie van de trainer èn de club, en pas in de tweede plaats van de toeschouwer.

Dat Vitesse gisteren in de strijd om een plaats in het UEFA-Cuptoernooi met 1-0 van FC Twente verloor berustte op toeval. Daarom was de wedstrijd zo vermakelijk en aantrekkelijk. Niet dat er zo fantastisch werd gevoetbald. Maar met creatieve, impulsieve spelers als Helder, Mols en Pahlplatz valt er veel te genieten. En wanneer er zoveel mogelijkheden op doelpunten zijn, dat de uitslag evengoed 10-5 had kunnen zijn mag er zeker gesproken worden van een leuke wedstrijd.

Zelfs de manier waarop na een kwartier spelen het enige doelpunt viel, berustte op toeval. Uit een vrije trap van Vitesse-speler Korsten beroerde zowel zijn ploeggenoot Gillhaus als Twente-speler Karnebeek de bal zodanig dat hij met een sierlijke boog over doelman Boschker in het doel zeilde. Over de vraag wie het doelpunt maakte, tastten zelfs de betrokkenen in het duister. “Ik weet alleen dat ik de bal in het net zag liggen”, zei Gillhaus. “Maar zelfs Karnebeek wist niet wie hem nou het laatst raakte.”

Zo'n vraag had Michael Mols zichzelf ook wel willen stellen. Zo'n vijf keer zag de technisch begaafde Twente-spits een schot of kopbal van hem op bijna overklaarbare wijze niet in het doel gaan. Voor een deel door toeval, voor een deel door de reactiesnelheid van Vitesse-doelman Van der Gouw werd er niet door Mols en zijn medespelers gescoord. Uit een hard schot van Twente-aanvaller Pahlplatz sloeg de bal tot overmaat van toeval de binnenkant van de paal het veld weer in. Op zulke dagen weet de doelman zich onpasseerbaar.

Toen de Twente-spelers moegestreden en terneergeslagen door zoveel ongeluk de druk op het doel van de superieure Van der Gouw verminderden, kreeg Vitesse de ene na de andere mogelijkheid. Maar ook doelman Boschker bleek niet te passeren. Helder, Gillhaus en Latuheru zagen tot hun verbazing de bal niet tussen de palen verdwijnen.

Sporttermen als een verdiende overwinning en een verdiende nederlaag, zijn gebaseerd op onzin. Dat is de terminologie van trainers die menen de voetbalwijsheid in pacht te hebben en elk resultaat naar zichzelf toe redeneren. Een overwinning wordt niet verdiend, een overwinning kan hoogstens worden afgedwongen. De geluksfactor speelt per definitie in sport een hoofdrol. Gelukkig maar. Anders zou sport geen sport meer zijn.

Gelukkig maar dat er nog zulke voetbalwedstrijden bestaan. Al zal Michael Mols er anders over denken. Hij werd uitgeroepen tot 'man of the match', een trendy en subjectieve kwalificatie in het profvoetbal die alleen spelers van de thuisclub ten deel valt. Mols kreeg na afloop een bos bloemen overhandigd, maar wekte de indruk die te willen weigeren of desnoods aan doelman Van der Gouw te zullen schenken.

Mols begreep er niets van. Van der Gouw waarschijnlijk ook niet. Wie wel? Er zijn van die dagen dat geluk zich niet laat afdwingen. Dat ontwikkelingen berusten op toeval. Van die dagen dat weer eens duidelijk wordt dat de bal rond is.

    • Guus van Holland