Regeringscoalitie Japan dreigt uiteen te vallen

TOKIO, 11 APRIL. De Japanse regeringscoalitie dreigt uiteen te vallen. Vandaag bleek openlijke tweespalt toen een bijeenkomst van partijleiders werd geboycot door drie regeringspartijen.

Hoewel alle coalitiepartijen zaterdag gezamenlijk verklaarden eind deze week een nieuwe premier te willen kiezen, is de kans dat dat lukt na vandaag zienderogen afgenomen. De opvolgingskwestie rondom premier Morihiro Hosokawa werd bijzaak. Speculaties over een geheel nieuwe coalitie voerden daarentegen de boventoon.

Een van de regeringspartijen, de kleine Voorbodepartij van eerste kabinetssecretaris Masayoshi Takemura, gaf vandaag een politieke verklaring uit waarin zij stelde dat Japan “geen politieke en militaire supermacht” mocht worden. Dat werd alom gezien als een oorlogsverklaring aan Ichiro Ozawa, de architect van het coalitiekabinet.

Om Ozawa te isoleren, riepen de socialisten vandaag op tot een bijeenkomst van alleen de partijleiders. Maar de leider van de Vernieuwingspartij van Ozawa, Tsutomu Hata, kwam niet opdagen, evenmin als de leider van de Komeito, die met Ozawa nauw samenwerkt. Ook de partij van premier Hosokawa vertoonde zich niet.

Voor morgen is opnieuw zo'n bijeenkomst uitgeschreven. Maar de verwachting is dat wat vandaag gebeurde zich morgen zal herhalen. De tweespalt in de coalitie geeft de oppositionele Liberaal-Democratische Partij intussen de gelegenheid het initiatief naar zich toe te halen. Maar ook de LDP is diep verdeeld.

Oud-minister van buitenlandse zaken Michio Watanabe gaf vandaag weer te kennen dat hij bereid is premier te worden van een coalitie met drie regeringspartijen, waaronder die van Ozawa. Hij beklemtoonde dat hij gezond is en fysiek daartoe in staat, hoewel iedereen weet dat hij dat niet is. Maar diens uitspraak betekent dat hij bereid is met gelijkgezinden de LDP te verlaten, en dat moet voor de top van de LDP een regelrechte bedreiging zijn.

Sommige vooraanstaande socialisten hebben intussen gezegd bereid te zijn desnoods in zee te gaan met de LDP, mits die partij zich conformeert aan het pacifistische standpunt van de socialisten. Ook de Voorbodepartij van Takemura sluit een coalitie met de LDP niet uit, mits de LDP daarin geen leidende rol speelt.

De kansen van de socialisten en Takemura om Ozawa met succes te isoleren, worden door waarnemers niet bijster groot geacht. Maar vast staat dat sinds vandaag de politieke verwarring in Japan flink is toegenomen. Analisten durven geen enkele voorspelling meer te doen over de afloop, zo ongewis is de politieke toestand geworden.