Clinton: indien nodig nog meer luchtaanvallen

WASHINGTON, 11 APRIL. President Clinton heeft gisteren na de NAVO-luchtactie bij Gorazde gewaarschuwd dat er nieuwe NAVO-aanvallen kunnen worden uitgevoerd tenzij de Servische strijdkrachten zich terugtrekken uit de enclave.

“We hebben gezegd dat we zouden optreden als het ons wordt gevraagd”, zei hij. “We hebben dat nu gedaan en we zullen het weer doen als het ons wordt gevraagd. De Serviërs moeten hun aanvallen op Gorazde staken en zich terugtrekken. De besprekingen over het staken van de vijandigheden zouden moeten worden hervat.”

Het ging er Clinton er vooral om “de onderhandelingen te bevorderen”. Volgens hem waren de besprekingen tussen de Bosnische regering en de Bosnische Serviërs “op een heel belangrijk punt beland, toen deze aanvallen [het Servische offensief tegen Gorazde] verdere vooruitgang tegenhielden”.

De aanval kwam precies een week nadat de Amerikaanse minister van defensie, William Perry, voor de televisie had gezegd dat Amerika “niet aan de oorlog zal meedoen” om de val van Gorazde te voorkomen. Functionarissen van het Witte Huis en van het ministerie van buitenlandse zaken waren buitengewoon verontwaardigd over deze verklaring van Perry. De minister van defensie deed hier immers een belangrijke uitspraak op het gebied van buitenlands beleid zonder dat hij het had gecoördineerd met andere functionarissen. Ook de speciale Amerikaanse gezant voor de onderhandelingen, Charles Redman, was verbolgen over Perry's uitspraak die de Serviërs zou kunnen aanmoedigen om op te rukken naar Gorazde.

In het Pentagon bestaat grote angst dat betrokkenheid in Servië tot een soort Vietnam-situatie zou kunnen ontaarden. De Amerikaanse stafchef, generaal John Shalikashvili, zei afgelopen week na zijn terugkeer uit Sarajevo dat met luchtaanvallen weinig te bereiken zou zijn in Bosnië.

Vorige week donderdag trachtte de veiligheidsadviseur van Clinton, Anthony Lake, de uitspraken van Perry en Shalikashvili ongedaan te maken. “Laat mij duidelijk zijn: de president noch enige van zijn hogere adviseurs sluit het gebruik van de luchtmacht uit om de aanvallen zoals die op Gorazde te helpen beëindigen”, zei hij. Volgens een hoge functionaris hadden Perry en Shalikashvili “enthousiaste steun” gegeven aan deze uitspraak.

Amerika zal geen troepen naar Bosnië sturen zolang er geen vrede is. Wel heeft het aangeboden om het luchttransport van 800 Oekraïense VN-troepen naar Gorazde te verzorgen. Als VN-soldaten door de Serviërs worden aangevallen is de VN-commandant op grond van een resolutie van de Veiligheidsraad gerechtigd om luchtsteun in te roepen.

    • Maarten Huygen