Bankiers Israel zwaar gestraft

TEL-AVIV, 11 APRIL. Een rechter in Jeruzalem heeft drie ex-topfiguren uit de Israelische bankwereld tot gevangenisstraffen en hoge boetes veroordeeld. Het vonnis heeft Israelische financiers met stomheid geslagen.

Het veroordeelde drietal gaat meer dan een half jaar achter slot en grendel voor de rol die zij hebben gespeeld in het kunstmatig opdrijven van de beurskoersen begin jaren tachtig. Als gevolg van hun frauduleuze handelingen stortte de beurs van Tel-Aviv in 1983 als een kaartenhuis in elkaar. De “krach” was totaal en ter redding van de economie zag de regering zich verplicht bankschulden van circa acht miljard dollar over te nemen. Ondanks schadeloosstellingen verloren tienduizenden Israelische spaarders en investeerders hun hele of gedeeltelijke kapitaal.

Ook al is er inmiddels tien jaar verstreken, velen gaf de straf die de rechter de bankiers Raphael Recanati, Mordehai Einhorn en Eliahu Cohen oplegde grote voldoening. Ze hadden graag gezien dat deze heren langer zouden worden opgesloten. “Ik heb toen alles verloren”, zei een man. “Van mij mogen ze veel langer zitten.”

De banken dreven hun eigen aandelen op de beurs van Tel-Aviv op een zeer eenvoudige wijze op: ze bezworen hun klanten de voortdurend stijgende bankaandelen te kopen. Met door de banken onder andere in het buitenland opgenomen leningen werd “dit wonder” op de beurs bewerkstelligd.

“Als ik geld had zou ik aandelen kopen” zei de minister van financiën Yoram Arridor (Likud) kort voordat een geruchtengolf dat er “iet mis was” de Tel-Avivse beurs als een puddding in elkaar liet storten.

Israelische juristen merkten gisteren op dat het voor de veroordeelde bankiers wel erg zuur moet zijn dat zij voor het bedrog van hun klanten tien jaar later de bak in gaan (als het hogerberoep wordt afgewezen) en de politieke top uit die dagen vrijuit gaat. Ook de ex-minister van financien Yitschak Modai liet zich gisteren in dezelfde zin uit. “De top was op de hoogte”, zei hij. Een accountant in Tel-Aviv werd gisteren witheet van woede toen hij zei dat de minister uit die dagen rustig aan het strand in de zon mag blijven bakken.

De aan de bankiers opgelegde strafmaat en het stigma van de schande voor deze elite in de Israelische samenleving is een schot voor de boeg voor wat de beheerders van investeringsfondsen staat te wachten die vooral in 1993 met onwettige manipulaties de beurs opnieuw wonderen lieten verrichten. Aandelen stegen honderden procenten, de vreugde was groot en rond dit jongste beurswonder onstond een op Amerikaanse leest geschoeide Tel-Avivse beurselite, met snelle sportwagens, draagbare telefoons en mooie vrouwen. Ook aan deze onnatuurlijke prestatie van de beurs is door de arrestatie van een aantal beheerders en onderzoek van de recherche een einde gekomen. De beurskoersen zakten met meer dan twintig procent, opnieuw verloren veel mensen hun spaarcenten.