Na tv-uitzending over Brinkman; CDA woedend over 'stemmingmakerij'

PAG.3 ARSCOP BV / TAKEN COMMISSARIS / NIEUWSANALYSE

DEN HAAG, 9 APRIL. Het CDA heeft gisteravond woedend en verbijsterd gereageerd op een uitzending van de KRO-televisie waarin lijsttrekker Brinkman in opspraak werd gebracht wegens een commissariaat bij een bedrijf dat wordt verdacht van belastingfraude.

In het programma Reporter werd de CDA-leider gisteravond verweten dat hij als commissaris niet op de hoogte was van vermeende fraude bij een bedrijf van familieleden. Brinkman zelf noemde de uitzending “misselijk makend”. Hij spreekt van een “schandelijke en ongefundeerde beschadigingsactie”.

De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst deed gisterochtend een inval in het bedrijf Hevatex in Scherpenzeel, waarvan een aangetrouwde oom van Brinkman directeur is, terwijl de CDA-leider zelf commissaris is bij een ander bedrijf van dit familielid, Arscop BV. Dit bedrijf beheert het vermogen dat beschikbaar kwam door de verkoop van Hevatex in 1989. In de uitzending werden grote vraagtekens geplaatst bij de rol die Brinkman als commissaris heeft gespeeld en diens beoordelingsvermogen.

Uit de eerste reacties bleek dat de positie van Brinkman bij het CDA op dit moment niet in het geding is. De makers van het tv-programma werd verweten “hoogst onfatsoenlijk” te hebben gehandeld en “riooljournalistiek” te hebben bedreven. Premier Lubbers zei: “Ik krijg hier een vieze smaak van in de mond. Ik wil me eerst verdiepen in de feiten”. Volgens Lubbers is er sprake van “nieuws- en stemmingmakerij”. Hij wil aan de kaak stellen dat justitieel onderzoek en dergelijk optreden van de FIOD wordt begeleid met publiciteit en noemt dit “absoluut niet tolerabel”. Lubbers onderstreepte dat volgens de officier van justitie Brinkman niet tot de verdachten behoort. “Er is geen enkele aanwijzing”, aldus de Arnhemse persofficier S. Buist gisteravond, “dat Brinkman zich schuldig heeft gemaakt aan strafbare feiten.”

Andere politieke partijen wilden geen commentaar leveren op de uitzending. “We hebben geen reactie, dit is onze zaak niet”, aldus PvdA-woordvoerder D. Ishta. Ook de VVD onthield zich van commentaar, terwijl D66-leider Van Mierlo liet weten dat hij “niet twijfelt aan de integriteit van Brinkman”.

CDA-Kamerleden keken gisteravond met grote schrik naar de uitzending, drie weken voor de Kamerverkiezingen. Het CDA staat in de peilingen al op groot zetelverlies dat de christen-democraten in de komende weken hopen te herstellen. Een beschadiging van de lijsttrekker door deze affaire zou fataal kunnen zijn. Lubbers kondigde gisteravond aan dat hij zich intensiever met de verkiezingscampagne zou gaan bezighouden: “Er zijn signalen dat het beleid kennelijk onvoldoende duidelijk overkomt. In een gemeenschappelijke inzet om dat te verbeteren, ben ik vol aanwezig”. Hij sloot een mogelijke terugkeer als premier echter opnieuw uit.

De meeste CDA-Kamerleden wilden geen commentaar leveren maar lieten merken dat ze erg geschrokken waren van de uitzending. “Ik vind het hoogst onfatsoenlijk dat Brinkman pas om commentaar is gevraagd toen het schavot al klaar stond met de galg erop”, zegt CDA-Kamerlid H. Hillen. “Dit is een actie beschadiging zonder weerga”. Hij laakte het dat het programma Reporter aan Kamerleden en professoren vragen had gesteld over algemene situaties en hun antwoorden toespitste op het concrete geval van Brinkman.

Zo verklaarde het CDA-Kamerlid Gerritse in de uitzending “dat je met familie geen zaken moet doen”. Na de uitzending gisteravond noemde Gerritse het “niet echt elegant” dat uit zijn woorden maar een klein deel is gehaald. Maar hij bleef wel achter zijn stelling staan. Ook het Kamerlid Dees (VVD) zei gisteravond zich “misleid” te voelen door de programmamakers. Hij kwam in de uitzending aan het woord als voorzitter van de commissie die toeziet op de rechtspositie van de Kamerleden. Hem was gezegd dat het programma zou gaan over openbare nevenfuncties van Kamerleden.