Franse troepen landen in Rwanda

NEW YORK/KIGALI, 9 APRIL. Franse troepen zijn vannacht geland op het vliegveld van de Rwandese hoofdstad Kigali. Drie vliegtuigen brachten honderdvijftig militairen over naar het Middenafrikaanse land, dat de afgelopen dagen in de greep was van ongecontroleerd en zeer bloedig geweld. Volgens het Franse ministerie van buitenlandse zaken moeten de troepen helpen bij het evacueren van Franse staatsburgers. Ook België heeft para's in staat van paraatheid gebracht om buitenlanders te evacueren.

Bij de gewelddadigheden in Rwanda zijn alleen al in de hoofdstad Kigali de afgelopen dagen enkele duizenden doden gevallen, zo meldt het Rode Kruis. Functionarissen van het Internationale Rode Kruis meldden verder dat het ziekenhuis in Kigali vol doden en gewonden ligt na de twee bloedige dagen die volgden op de dood, afgelopen woensdag, van president Juvenal Habyiramana. Deze kwam met zijn collega van het buurland Burundi, Cypriën Ntaryimira, om het leven toen het vliegtuig waarin ze zaten bij Kigali verongelukte, vermoedelijk nadat het was beschoten. “Onze medische coördinator bezocht het centrale ziekenhuis in Kigali en constateerde dat het overvol doden en gewonden was. Er waren tussen de driehonderd en vierhonderd lijken in het hospitaal, het mortuarium was vol”, aldus Patrick Glasser, plaatsvervangend hoofd van het Internationaal Comité van het Rode Kruis. Eerder maakte het hoofd van het Rode Kruis in Kigali, Philippe Gaillard, melding van duizenden doden.

Medewerkers van het Rode Kruis en de Verenigde Naties die in de stad een onderzoek wilden instellen, waren genoodzaakt onverrichterzake naar hun zwaar beschermde verblijven terug te keren omdat met messen zwaaiende jongeren en woedende militairen wegblokkades hadden opgezet. “Er is veel verwarring, niemand weet wat er werkelijk aan de hand is. Het was (gisteravond) wat rustiger, maar toch was er regelmatig geweervuur te horen”, aldus een lerares aan een Engelstalige onderwijsinstelling.

De leider van het opstandige Rwandese Patriottisch Front (RPF), Paul Kagame, zei dat zijn beweging voornemens was de orde in Kigali te herstellen. “Het RPF zal het onschuldige volk van Rwanda beschermen. Iedereen die zich verzet zal als een medeplichtige (van de regering) worden beschouwd en dienovereenkomstig worden behandeld”, aldus Kagame in een verklaring die werd uitgezonden via het radiostation van het front. De radio riep regeringsmilitairen op hun verzet te staken en zich over te geven. Het RPF zou inmiddels zeshonderd man in de hoofdstad hebben en alle tekenen duidden er vanmorgen op dat het front zich vanuit zijn posities in het noorden van het land in de richting van de hoofdstad verplaatste.

De commandant van de Belgische VN-macht in Kigali meldde gisteravond volgens de Belgische radio dat er onderhandeld werd over een wapenstilstand, die vanmorgen van kracht zou moeten worden. De voorzitter van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, de Nieuw-Zeelander Colin Keating, maakte vannacht melding van een bestand. Ook zou overeenstemming zijn bereikt over de benoeming van een interimpresident en een voorlopige regering.

Pag.5: Belgische para's klaar voor evacuatie-actie

Keating zei dat de situatie buiten de hoofdstad relatief rustig was, maar dat in Kigali de situatie weliswaar verbeterde, maar nog verre van goed te noemen was.

België en de Verenigde Staten hebben troepen in gereedheid gebracht om buitenlanders in Rwanda te evacueren. De regering van de Verenigde Staten heeft de 255 Amerikanen in het land opgeroepen het land zo snel mogelijk te verlaten. De Amerikaanse ambassadeur in Kigali, David Rawson, meldde dat tweehonderd Rwandese burgers hun toevlucht hadden gezocht in zijn residentie, terwijl buiten gevechten aan de gang waren tussen het regeringsleger en eenheden van het RPF. Er waren slechts vijf VN-militairen beschikbaar om het gebouw te verdedigen.

Na een spoedberaad van het Belgische kabinet deed Brussel een beroep op de Verenigde Naties scherpere maatregelen te nemen ter bescherming van de VN-militairen die in Rwanda zijn gelegerd. De VN-militairen, die deel uitmaken van UNAMIR, de VN-operatie voor Rwanda, zouden toestemming moeten krijgen om in geval van nood geweld te gebruiken.

Inmiddels heeft de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Boutros Boutros-Ghali, de Veiligheidsraad verzocht de noodzakelijke maatregelen te nemen voor een eventuele evacuatie van het VN-personeel en andere buitenlanders. Daartoe zou de huidige vredesmacht tijdelijk moeten worden versterkt.

Inmiddels is een Boeing 737 van de Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena naar Bujumbura, de hoofdstad van het buurland Burundi, gestuurd om buitenlanders die uit Rwanda weg willen te kunnen evacueren. Dat deelde de Belgische vice-premier Di Rupo gisteren mee. Verder zal een DC-10 naar de Oegandese stad Entebbe vliegen voor het transport van vluchtelingen. Er verblijven in Rwanda naar schatting 1500 Belgen, van wie er 900 in Kigali wonen.

Over de voorbereidingen voor een evacuatie wilde de Belgische regering gisteravond na afloop van haar beraad geen details geven om zo min mogelijk de levens van buitenlanders in Rwanda in gevaar te brengen. Wel werd bekend dat 800 para's in gereedheid worden gehouden met het oog op een eventuele operatie die in samenwerking met Frankrijk zal worden uitgevoerd. In Parijs verluidt dat Frankrijk de troepen die zijn gestationeerd in de Centraal Afrikaanse Republiek wil inzetten bij een evacuatie van de circa 650 Franse staatsburgers in Rwanda. De Duitse regering was in contact met Brussel en Parijs met het oog op de 350 Duitsers die zich in het land bevinden, van wie het merendeel werkzaam is bij ontwikkelingsprojecten. (Reuter, AP, AFP)