Breda; 'Dameshuis' in Breda maakt plaats voor winkelpassage

De oudste straat van Breda wordt opgeknapt. Het historische 'Dameshuis' moet wijken voor een nieuwe winkelpassage. Maar buurtbewoners vrezen een kaalslag van het historisch hart.

BREDA, 9 APRIL. Alle ramen van het 'gesticht voor r.k. oude vrouwen' in de Nieuwstraat in Breda zijn ingegooid. De klimop groeit al jaren naar binnen en hier en daar zijn buitenmuurtjes ingestort. Maandag wordt het 'Dameshuis', zoals het gebouw ter plaatse wordt genoemd, afgebroken. De president van de rechtbank in Breda, mr. J.S. van der Kolk, bepaalde gisteren dat een aantal historische panden aan de Nieuwstraat, de oudste straat van Breda, gesloopt mag worden. Ze zullen wijken voor de bouw van een winkelpassage.

De Nieuwstraat verkeert al jaren in een staat van droefgeestigheid en kan volgens het gemeentebestuur 'een opwaardering' wel gebruiken. Hoewel de straat een verbinding vormt tussen twee drukke winkelstraten is het er altijd rustig. Er wonen studenten, er zijn enkele kantoren gevestigd en sinds enkele jaren staat er een kolossale parkeergarage met veel grafitti.

De winkelpassage moet de loop weer in de Nieuwstraat brengen en bovendien Breda aantrekkelijk maken als winkelstad voor de omgeving. Ook komt in de Nieuwstraat een zogeheten 'expeditiehof', een binnenplaats waar vrachtwagens makkelijker kunnen in- en uitladen. Zo moet het warenhuis Vroom en Dreesmann gemakkelijker voor leveranciers bereikbaar worden.

Maandag al wordt begonnen met de sloop van het Dameshuis. Het gebouw werd in 1903 gebouwd door architect Marijnen, die ook de stadsschouwburg Concordia voor zijn rekening nam. Het Dameshuis staat niet op de monumentenlijst. Acht jaar geleden besloot de gemeenteraad dit niet te doen omdat dit de toenmalige uitbreidingsplannen van Vroom en Dreesmann in de weg zou staan. Tot die uitbreidingsplannen kwam het niet. Het in 1973 gesloten tehuis stond ruim twintig jaar leeg, met alle gevolgen van dien. Het Dameshuis verwaarloosde en stond inmiddels bijna op instorten.

Nieuwstraatbewoner E. van Meel zette onlangs de aanval op de gemeentelijke plannen in. De sloop noemt hij honend “een beloning op jarenlange verwaarlozing”. Gisteren pleitte hij voor de Bredase rechter voor een winkelpassage die het Dameshuis intact laat. Er zou een grand café in kunnen en een aantal kleine kantoren. Ook betoogde hij dat het niet eens zeker is dat de huidige plannen van de gemeente doorgaan. Breda heeft weliswaar een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Vroom en Dreesmann en projectontwikkelaar MAB, maar elk van de betrokken partijen kan zich nog steeds terugtrekken. “Welke garantie is er dat deze keer wel een plan wordt ontwikkeld dat de eindstreep haalt”, vroeg Van Meel zich af. “Als mijn vrees bewaarheid wordt, zit Breda met een gat van honderdtwintig meter lengte in het historisch hart, of - zoals dagblad De Stem het omschreef - er resteren dan vier woningen als een puistje op de kaalslag. In één ervan woon ik.”

De gemeente was het niet met hem eens en wilde van uitstel van sloop niets weten. Het gebouw is volgens de gemeente veel te gevaarlijk. Verder moet de stadsarcheoloog aan het werk kunnen om de grond onder de oudste Bredase straat te onderzoeken. Binnen een jaar zou de bouw van de winkelpassage dan kunnen beginnen.

In de Nieuwstraat zelf zijn de meningen over het Dameshuis verdeeld. “Ik zal blij zijn als het is gesloopt”, zegt de uitbater van een fietsenstalling in de Nieuwstraat. “Het is zonde maar het is gewoon verrot.” Maar antiquair J.C. Couvreur, die sinds 25 jaar in de Nieuwstraat woont, meent dat het gebouw nog heel goed kan worden opgeknapt. “Dat doe ik met meubeltjes ook”, zegt hij. “Maar de mensen hebben geen gevoel meer voor oude dingen.”