Alleen Rabin kan vrede met de PLO redden

TEL AVIV, 9 APRIL. “Rabin en Peres moeten worden vermoord. Andere Goldsteins (de kolonist dr Baruch Goldstein vermoordde op 25 februari 30 Palestijnen in Hebron) moeten opstaan om nog meer Arabieren om zeep te brengen.” Deze kreten zijn dezer dagen te horen op de kruispunten in Israel. Heethoofden protesteren tegen de vredespolitiek van de regering Rabin, tegen het bewapenen van een Palestijnse politie, tegen territoriale concessies aan Arafat. De wraakaktie van een Hamas-zelfmoordterrorist voor de massamoord in de moskee in Hebron hebben de verhoudingen in Israel bijna op het kookpunt gebracht. Nooit is er zo roekeloos met begrippen als “nazi, racist, landverrader en joden-hater” gestrooid als deze zenuwachtige dagen.

Niet bekend

Dat is meer dan protest. Dat is een noodkreet uit de pen van een trotse Israeliër die rechts van de scheidslijn staat die dwars door het Israelische volk loopt. De nationalistische oppositie, onder aanvoering van Likud-voorman Netanyahu, beschuldigt premier Rabin er vrijwel dagelijks van met zijn plannen joden uit het centrum van Hebron te willen verwijderen (plannen die voorlopig in de ijskast liggen), Yasser Arafat een Palestijnse staat te geven en de eenheid van het Israelische volk op het spel te zetten.

“Vrede is terreur. Stop het terreurproces”, zijn de slagzinnen waarmee tienduizenden nationalistische demonstranten zondagavond vanaf zeven uur alle belangrijke kruispunten in Israel zullen bezetten. Het wordt een landelijke aanval op de regering, misschien wel de laatste buitenparlementaire slag tegen de onvermijdelijke Palestijnse bestuursautonomie in de Gaza-strook en het Jericho-district. De kans dat het, gezien de zeer gespannen sfeer, op gewelddadigheden uitloopt is groot. De opruiende taal uit de mond van rechtse kopstukken, met ex-premier Yitzhak Shamir als uitblinker, schept de voorwaarden voor politiek geweld. Bij simpele zielen en religieus verdwaasden valt deze taal op vruchtbare bodem. Ontsnapte Charles de Gaulle tijdens de afwikkeling van de Algerijnse oorlog ook niet aan enkele moordaanslagen?

Ongetwijfeld luistert de Shin Beth, de binnenlandse veiligheidsdienst, met gespitste oren naar de heethoofden die de koppen van Rabin en Peres willen snellen. Na de moord in Hebron is alles mogelijk. In deze uiterst kritieke dagen voor de afronding van het overleg met de PLO over de eerste fase van de Palestijnse bestuursautonomie, staat Rabin op de bres voor de vredesoptie. Toch wordt hem door linkse ministers verweten te traag en te aarzelend met de vredeskansen om te springen, waardoor Hamas bij de Palestijnen en ultra-nationalistische krachten in Israel hun kans grijpen om de “vrede aan te vallen”. Deze ministers (Shulamit Aloni, Jossi Sarid en achter de schermen ook Shimon Peres) zouden liever hebben gezien dat Rabin het Israelische volk had uitgelegd dat, hoe de wegen naar de Palestijnse bestuursautonomie ook kronkelen, de stichting van een Palestijnse staat naast Israel onvermijdelijk is. Waarom dan geen haast maken, waarom dan niet meteen de nederzettingen aanpakken?

Rabin koos voor de stapsgewijze benadering. Historici zullen later kunnen uitmaken of Rabin de juiste weg bewandelde. Hoe hard de discussie in eigen kring over de vredespolitiek van deze eenling ook is, een ding is duidelijk: zonder Rabin, de opperbevelhebber tijdens de Zesdaagse oorlog, als premier zou dit vredesproces niet mogelijk geweest zijn. Als Shimon Peres premier zou zijn geweest, dan zou hij door 'de straat' zijn weggespoeld. Niet omdat hij minder bekwaam is, maar omdat de Likud-propaganda er de afgelopen twintig jaar in is geslaagd karaktermoord op hem te plegen. Peres kon de vrede wel bedenken maar niet uitvoeren. Evenals De Gaulle is Rabin op het juiste moment in de Israelische geschiedenis als leider opgedoken. Met het gezag van de zegevierende generaal in 1967 geniet hij de absolute loyaliteit van het leger.

De oppositie heeft overigens nooit geprobeerd de tweedracht in de politiek naar het leger te laten overslaan. Toch is de vraag gerechtvaardigd of de generaals ook onder een andere premier dan Rabin zo loyaal zouden zijn geweest nu het gaat om toekomst van 'Erets-Israel' en Israels klassieke veiligheidsconceptie op zijn kop staat.

De massa's die door Likud en de andere nationalistische partijen op de been zullen worden gebracht, kunnen Rabin niet meer van het strategische doel - vrede met de Arabische wereld - afbrengen. De door hem donderdag besloten totale afsluiting van de bezette gebieden van Israel is een door hem noodzakelijk geachte stap in zijn vredesstrategie. Israel moet de komende dagen 'Palestijnen-vrij' zijn om de kans op Hamas-aanslagen tot een minimum te beperken. Terwijl de oppositie de Hamas-terreur voorstelt als een onderdeel van de PLO-strategie om de staat Israel te verdelgen, heeft minister van buitenlandse zaken Peres Goldsteins moordaanslag in Hebron direct als oorzaak genoemd van dit pijnlijke verschijnsel. Kort na de moordpartij in Hebron zei hij al, dat alleen God weet wat de gevolgen van deze misdaad zullen zijn. Nu weet iedereen het, behalve Netanyahu en Shamir die het niet zó willen begrijpen.

    • Salomon Bouman