MORIHIRO HOSOKAWA; Beschaamde vertrouwen kiezers

TOKIO, 8 APRIL. Vanaf vandaag zal geen Japanse politicus meer zijn geïnteresseerd in de zakelijke transacties van Morihiro Hosokawa. De premier mag dan op zijn persconferentie vandaag hebben toegegeven dat een “oude persoonlijke vriend van mij” niet helemaal de zuivere zaakwaarnemer was die Hosokawa jarenlang had verondersteld, de onthulling zal in het parlement geen vraag meer oproepen. Hosokawa is politiek dood.

Acht maanden geleden trad hij aan. In een opzienbare toespraak tot het parlement beloofde hij Japan te hervormen. Befaamd werd zijn uitspraak dat hij de 'ijzeren driehoek' tussen bureaucraten, politici en industriëlen, “deze broeiplaatsen van politieke corruptie”, wilde vernietigen. Acht maanden later heeft hij niet de lucht kunnen zuiveren rondom een eigen affaire die, hoe onschuldig op zichzelf ook en bovendien uit een ver verleden, hem tot een verweer bracht die niet geloofwaardig was.

Hosokawa was de eerste die de LDP verliet om met succes een nieuwe partij te leiden. Die partij kreeg na de dramatische verkiezingsuitslag van vorig jaar zomer voor de LDP, een sleutelrol toebedeeld in de coalitievorming. Dankzij de politiek behendige manoeuvres van Ichiro Ozawa, de andere politicus die de LDP had verlaten, kwam na 38 jaar een kabinet aan de macht zonder de LDP. De jeugdig ogende edelman (55) van de zuidelijke provincie Kumamoto werd premier. En al snel razend populair.

Hoewel Hosokawa grote ambities had en Japan vrijwel in elk opzicht ingrijpend wilde hervormen, is het enige politieke wapenfeit waarvoor hij geschiedenis schreef de politieke hervorming geweest, met als hoofdmoot een nieuw kiesstelsel dat een einde moet maken aan de politieke corruptie in Japan. Op geen ander terrein heeft zijn kabinet, gesteund door acht partijen, iets tot stand gebracht dat beantwoordt aan die ambities. Alleen de verontschuldigingen voor de oorlogsmisdaden braken met de dubbelzinnige schemerpraktijken van de LDP. Nog altijd is in Japan de macht van de bureaucraten ongebreideld.

Toch was, zeker in het begin, de verschijning van Hosokawa een verademing vergeleken met de doorgaans oude mannen die de LDP naar voren schoof. Hoewel gaandeweg duidelijk werd dat veel van de nieuwe openheid die Hosokawa betrachtte schijn was, bleven de kiezers hem steunen. Pas in de afgelopen maanden daalde zijn populariteit, hoewel die toch hoger bleef dan van enig voorganger. De kiezers wilden in meerderheid hervormingen, ook toen de economische recessie steeds hardnekkiger bleek. Dat vertrouwen in hem heeft Hosokawa beschaamd. “Wie te lang aan de macht blijft, wordt corrupt”, zei hij eens. Hij heeft nu alle tijd om over die uitspraak grondig na te denken.