Kozyrev weet van niets; Verwarring in Moskou over plannen bases

MOSKOU, 8 APRIL. In Moskou heerst verwarring over het woensdag gepubliceerde besluit van president Boris Jeltsin, dertig militaire bases te behouden of te verwerven buiten de grenzen van Rusland.

Minister van buitenlandse zaken Kozyrev zei niets van het plan af te weten en Jeltsins woordvoerder sprak tegen dat de Russen een basis in Letland willen.

Jeltsin liet woensdag bekendmaken dat hij per decreet zijn goedkeuring had gehecht aan plannen van het Russische ministerie van defensie ten aanzien van de dertig bases in de andere voormalige Sovjet-republieken. Die plannen werden verder niet toegelicht en aldus bleef onduidelijk of het gaat om bestaande of nieuwe bases en of het aantal militairen dat Rusland in de andere GOS-landen heeft gelegerd, toeneemt of niet.

Letland protesteerde woensdag direct, omdat het radarstation van de Russen in het Letse Skrunda in de bekendmaking van Jeltsin als 'militaire basis' werd opgevoerd. Jeltsins woordvoerder Kostikov gaf de Letten gisteren gelijk: het radarstation in Skrunda was als gevolg van een “technische vergissing” in de tekst van Jeltsins besluit terechtgekomen, aldus Kostikov. Rusland heeft geen plannen voor de vestiging van een militaire basis in Letland.

Volgens het woensdag bekendgemaakte decreet zijn de plannen voor militaire bases buiten Rusland besproken met en goedgekeurd door de Russische ministeries van buitenlandse zaken en defensie. Dat werd gisteren nog eens bevestigd bij de publikatie van het decreet in het regeringsblad Rossijskije Vesti. Maar minister van buitenlandse zaken Kozyrev zei niets te weten van de plannen; ook zijn collega van defensie Gratsjov wist van niets. “We weten niet waar dit bevel vandaan komt en met wie het is afgesproken. Zowel het ministerie van buitenlandse zaken als het leger staat met de mond wijd open”, aldus Kozyrev. “Niemand heeft het ministerie van buitenlandse zaken over iets dergelijks geraadpleegd.” Hij klaagde dat het incident hem “in een zeer onplezierige situatie” had gebracht. In een eerdere reactie noemde Kozyrev het bericht zelfs “een krantespook” en “een vervalsing”, bedoeld om de ministeries van buitenlandse zaken en defensie, de regering en de president tegen elkaar op te zetten. Volgens het persbureau Interfax kreeg het ministerie van buitenlandse zaken in Moskou de tekst van de plannen gisteren pas in handen - van de Letten.

In een aantal ex-Sovjet-republieken is gisteren boos gereageerd op Jeltsins decreet. “Zolang ik de leider van Azerbajdzjan ben komen hier geen buitenlandse bases”, zei president Alijev van Azerbajdzjan tegen de Izvestija. In Georgië liet de regering weten dat de “publieke opinie en de politieke partijen” tegen buitenlandse bases op Georgisch grondgebied zijn. In Moldavië zei een woordvoerder dat “er geen Russische bases komen” omdat “buitenlandse bases niemand ooit vrede hebben opgeleverd”. In de Oekraïne en Kazachstan werd met soortgelijke commentaren gereageerd. Alleen Armenië en Wit-Rusland stonden niet afwijzend tegenover de plannen. In Jerevan werd gezegd dat met Rusland wordt gepraat over de vestiging van een Russische basis, die nodig zou zijn zolang Armenië aan de opbouw van een eigen leger werkt. Een Wit-Russische woordvoerder zei dat bases, mits “op beschaafde manier gevestigd, zoals bij de NAVO”, financiële hulp en werkgelegenheid kunnen opleveren. (Reuter)