Jacoba van Velde

Enige jaren geleden heb ik me op wetenschappelijke wijze beziggehouden met Jacoba van Velde.

Een Nederlandse vrouw die een langdurige, intieme relatie gehad met Samuel Beckett moest, volgens mij, zeer interessant zijn. Zelden heeft onderzoek tot meer ontgoocheling geleid dan dit. Van de relatie van Jacoba met Beckett bleef in werkelijkheid slechts een flinterdun contact over, dat grotendeels door haarzelf tot mythologische hoogte en intensiteit is opgeklopt. In een interview in NRC Handelsblad (8/2/80) zegt Jacoba dat ze Beckett na de oorlog pas persoonlijk heeft leren kennen. en in 1947 verklaart zij niet langer zijn literair agente te willen zijn, zoals blijkt uit de biografie van Samuel Beckett van Deirdre Bair (1978). Becketts omgang met Jacoba's broers, de schilders Geer en Bram van Velde is veel intensiever geweest. Zo heeft Beckett getracht in bed Peggy Guggenheim over te halen een tentoonstelling van Geers werk te arrangeren. Hetgeen mislukt is.

Het verbaast me dat Karlijn Stoffels het bestaan van een intense relatie tussen Samuel en Jacoba zo kritiekloos aanvaardt, al wil ik elke toneelschrijver de ruimte gunnen. Dat Kester Freriks een en ander niet weet door te prikken, verbaast me nog meer. Zo blijft Jacoba, wat ze nooit gewest is, een belangwekkende figuur in de Nederlandse letteren.