'Ik had de schmik erover moeten leggen'

De Limburgse broers Pim en Gabrie Rietbroek staan beide met hun team in de play-offs van de handbalcompetitie die dit weekeinde beginnen. Pim met de mannen van V&L, Gabrie met de vrouwen van Swift. Ondanks het succes vertrekken beiden bij hun club.

GELEEN, 8 APRIL. Gabrie Rietbroek won met het Roermondse Swift al de beker en zal waarschijnlijk ook het landskampioenschap gaan binnenhalen. Het zou de derde dubbel op rij betekenen. Toch moet de coach vertrekken. Rietbroek zou “te sociaal” zijn. “Ik had, zoals ze in Roermond zeggen, de schmik erover moeten leggen. De zweep. Maar zo zit ik niet in elkaar. Zeker niet met amateurs.”

Swift heeft een team met vijf buitenlandse speelsters en is oppermachtig in het Nederlandse vrouwenhandbal. Daarom is er behoefte aan succes op internationaal niveau. Dit seizoen werd Swift echter al in de eerste ronde van het Europa-Cuptoernooi door Skopje uitgeschakeld. Verlies van 19-18 in Macedonië en winst van 19-18 in Roermond. Strafworpen moesten de beslissing brengen en de Nederlandse kampioen verloor. Volgens Rietbroek heeft die nederlaag hem zijn baan gekost. Hij hoorde via-via de verwijten die clubmensen hem achteraf maakten. “Ik had bij 19-17 een stoel in het veld moeten gooien of zo.”

Zijn oudste broer, Pim, zegt dat hij het anders zou hebben gedaan. Hij zou minder praten met de speelsters. “Maar ik heb er respect voor dat Gabrie het nog zo lang heeft uitgehouden in dat wespennest.” Hij stelt dat hij er ook niet echt over kan oordelen, omdat hij nog nooit een vrouwenteam trainde. “Alleen op school en dan liepen er wel regelmatig huilende meisjes rond.” Hij heeft zelf de eer aan zichzelf gehouden door op te stappen bij V&L. Veel zaken bevielen hem niet bij de Geleense club. Hij moest dit seizoen met zes nieuwe spelers starten. Het wordt derhalve als een grote verrassing beschouwd dat V&L de play-offs heeft bereikt.

Willem ('Pim') en Gabriël ('Gabrie') Rietbroek zijn totaal verschillende types. “Grof gezegd is hij emotie en ik ratio”, aldus Pim. Hij had meer aanleg voor sport, Gabrie moest er harder voor werken. “Hij was een duur kind”, zegt de 52-jarige Pim met een brede lach over de vier jaar jongere Gabrie. De coach van Swift verbleef in zijn jeugd vier jaar op een internaat. Daar deed hij veel aan verschillende takken van sport. Dat hebben beide broers gemeen. Ze zijn ook beide gymleraar geworden.

Voetballen konden ze ook aardig. Pim Rietbroek speelde in het tweede elftal van Fortuna '54 nog een half jaar met Faas Wilkes die na een meniscusoperatie moest revalideren. “Achteraf gezien had ik me op voetbal moeten richten. Daarin is aardig te verdienen. Ik was een snelle spits.” Ze kwamen echter bij het puur amateuristische handbal uit, geïnspireerd door hun leraar op de middelbare school, Chief Wauben, de grondlegger van het Limburgse handbal.

Zowel als speler en coach behaalden de broers Rietbroek vele titels en bekers. Ze zijn gek op hun sport, togen twee jaar geleden ook samen naar de Olympische Spelen in Barcelona en zaten uren op de tribune bij het handbal. “We hebben daar geen andere Nederlandse trainer gezien.” Ze zouden misschien een ideaal koppel kunnen vormen bij een club. Het zou, stellen ze echter, een probleem zijn om tot een goede taakverdeling te komen. Of de één moet manager worden en de ander trainer-coach. Gabrie bekent dat hij aan die constructie heeft gedacht voor Swift. Pim verbaasd: “Dat heb je me nooit verteld.”

Pim Rietbroek had als coach van V&L ooit zijn broer als speler in zijn ploeg. Later werd Gabrie assistent-trainer en volgde daarna Pim als hoofdcoach op. Ze speelden vreemd genoeg nooit samen in één team. Wel tegen elkaar. Pim bij V&L, Gabrie bij Sittardia. Bij V&L speelde toen ook nog een andere broer, Jack. “En onze moeder zei altijd dat ze voor de ploeg was waarin de meesten van haar kinderen speelden. Ik was dus steeds de pineut”, aldus Gabrie.

Pim herinnert zich dat hij als coach van V&L ooit vijf jaar achtereen op de tweede plaats eindigde achter Sittardia. Gabrie lacht. Hij behoorde steeds tot de winnende partij. “Sittardia haalde elk jaar mijn beste speler weg”, legt Pim Rietbroek uit. “Nee, daar was geen geld mee gemoeid. Sittardia speelde Europa-Cuphandbal. Dat was aantrekkelijk voor die jongens.”

Drie Rietbroeken kwamen voor Oranje uit, Gabrie 23 keer, Pim vijftien en Jack twaalf. Er is nog een vierde broer, John. Hij is geen handballer, maar speelde ooit wel in het nationale studententeam (“Hij had zijn naam mee.”) en vertelt elke verjaardag weer het smeuïge verhaal dat hij op een Europees kampioenschap het enige doelpunt tegen de Russen maakte. “De uitslag was 20-1”, lacht Pim Rietbroek.

De twee broers zijn vrolijke Limburgers, geboren en getogen in Geleen. Gabrie speelde of trainde nooit buiten de provincie, Pim was twee jaar als trainer-coach actief in België. Hij zou best een topclub buiten Limburg willen leiden. Twee jaar geleden was hij in vergevorderde onderhandelingen met Aalsmeer, maar financieel kwam het niet rond. De reiskosten zouden te hoog zijn geworden. Pim zou in Geleen blijven wonen. “Ik zou ook wel in de Haagse regio willen werken. Ik voel me lekker in die omgeving.” “Terug naar de roots van pa”, merkt zijn broer op. Vader Rietbroek stamde uit het Zuidhollandse Roelofsarendsveen.

Gabrie zou best wat lesuren willen inleveren en op semi-professionele basis in het handbal actief willen zijn. In Nederland is die gelegenheid er echter niet. “En voor de Duitse Bundesliga worden wij een maatje te klein geacht.” Het Nederlandse handbal neemt internationaal een zeer bescheiden positie in. Ex-bondscoach Guus Cantelberg had het ambitieuze plan om de handballers net zoals de volleyballers naar de top te voeren. Hij vroeg Pim Rietbroek zijn assistent te worden, maar die weigerde. “Dat had puur met de kwaliteiten van onze spelers te maken. Vergeet niet dat de volleyballers voor het Selinger-model al nummer één van West-Europa waren. In het handbal is dat niet zo. We staan tussen de twintigste en dertigste plaats in de wereld. De stap naar de top is gewoon te groot.”

De oudste Rietbroek accepteert de situatie. “Ik probeer als coach het optimale uit mijn spelers te krijgen. Dat is mijn drijfveer.” Eén keer vermoedde hij bij V&L een groep spelers onder zijn hoede te hebben die internationaal ook succes zou kunnen halen. Spelers als Jan Willem Hamers en Wil Jacobs waren toen jonge talenten. Zij vertrokken echter al snel naar het buitenland. “Anders hadden we misschien een Europese halve finale kunnen bereiken.”

Pim Rietbroek is bijna 25 jaar coach. Toch wil hij niets van stoppen weten. Hij staat in de belangstelling van clubs uit België en Duitsland. Hij zal volgend seizoen bij zijn nieuwe club waarschijnlijk vaak bezoek krijgen van zijn broer. Want Gabrie heeft nog geen serieuze aanbiedingen gekregen en denkt eigenlijk wel dat een jaar rust hem goed zal doen. “Ik ben moe.”