Frankrijk celebreert een oorverdovend stille mis tegen ziekte aids

PARIJS, 8 APRIL. Een nationale boetedoening, een oorverdovend stille mis tegen de aids, een operatie zelfverdediging-van-de-elite, was het volgens de een. Een grandioze manifestatie van solidariteit, een viering van het leven, een campagne waar de Verenigde Staten een voorbeeld aan kunnen nemen, volgens anderen. Eén ding was in Frankrijk gisteravond zes en een half uur lang volstrekt zeker: zappen hielp niet.

Alle zeven Franse televisienetten waren verenigd in de strijd tegen de ziekte aids, die het immuunsysteem aantast en leidt tot de dood. Honderden sterren, dokters en slachtoffers droegen de boodschap uit: “Er zijn geen risicogroepen meer. Aids gaat nu iedereen aan. Er is maar één middel om het te voorkomen. Gebruik condooms.” Over het aandoen van de in Frankrijk weinig geliefde voorbehoedsmiddelen kunnen na gisteren niet veel praktische vragen over zijn.

Tandenknarsend hadden de publieke zenders France 2 en 3 de leiding bij de voorbereiding van de aidsmarathon de afgelopen weken zien opeisen door de producenten van de machtige commerciële kijkcijfermachine TF1. Vrolijke infostrips en een stevig op de girospieren werkende cascade van levensliederen en getuigenissen bleken dit initiatief van nationale actie en bewustwording te hebben overgenomen. Ook de commerciële stations M6 en Canal Plus, de zender van de francofonie TV5 en de Frans-Duitse culturele zender Arte waren de dans niet ontsprongen.

Voor de filosoof André Glucksmann was de aidsmarathon een pijnlijk schouwspel. In het dagblad Libération merkt hij vandaag op dat Frankrijk met 150.000 seropositieven en 32.000 aids-patiënten de aids-koploper in Europa is. “Voor mij was het een oorverdovende stille mis. Waarom wij dat trieste record hebben bereikt kwam niet ter sprake. Het was een aanklacht tegen het analfabetisme van jongeren en provincialen, maar de medische en politieke elite die die wantoestand heeft laten ontstaan ging vrijuit. Dat vind ik schandalig.”

Ook de tientallen helden van podium, film en televisie stonden er vaak ongemakkelijk bij. Stemmig stonden zij als één man om Elton John, terwijl hij met een vrolijk-warrige pruik op The Last Song ten beste gaf. Het ging over een man wiens zoon aan aids sterft. Even later kwamen Charles Aznavour en Liza Minelli halverwege een gelegenheidschanson min of meer in dezelfde toonsoort terecht.

Dit Franse 'Open het Dorp' kende geen thermometers met de stand. Maar in 60.000 telefoontjes was vannacht na zes en een half uur ruim 50 miljoen franc (17 miljoen gulden) voor onderzoek en verpleging opgehaald. Toen moesten de (al weken een beetje stakende) postkantoren nog beginnen de cheques uit de zakken te schudden.

    • Marc Chavannes