Eerst een koekie dan knutselen; De vee-es-dee-school

Rekenen en schrijven kun je op allerlei manieren leren. Op een islamitische school, in het Frans of op een vrije school. Om kinderen te helpen bij het leren, zijn er scholen met een verlengde schooldag. Deel twee van een serie.

“Nee joh, ik hoef niet na te blijven,” lacht Nayibe. “Ik ben hier omdat ik het léúk vind.” Het is bijna vijf uur en nog altijd zit de tienjarige Nayibe op school. Ze heeft 'vee es dee': verlengde schooldag. “Dat betekent dat je langer op school blijft en een andere juffrouw hebt,” legt ze uit. “Eerst ga je praten in de kring met ranja en een koekie en daarna knutselen.”

Haar handen zijn zwart. Ze is zelf verf aan het maken, van houtskool die ze zeeft zodat het heel fijn wordt. Vervolgens mengt ze het met een eierdooier tot een papje. “Bwaah, vies hè” Nayibe zit in een lokaal met nog tien kinderen uit groep zeven en acht van de Rozemarn school in Amsterdam. “Wij zijn de alleroudste vee-es-deegroep en we doen beeldende vorming”, zegt ze. “De kleinere kinderen doen dans en toneel.”

Vee es dee doe je niet alleen omdat het leuk is, weet Karin (12), “het is ook leerzaam”. “Dat is waar,” zegt Nayibe. “Eerst leerden we figuurzagen. Dat had ik thuis nog nooit gedaan, dus dat heb ik er weer bij geleerd.” Anoeschka (12) vindt de verlengde schooldag soms maar stom. “Bijvoorbeeld als we blaadjes moeten natekenen. Dat vind ik vervelend en dan ga ik zitten kletsen. Want ik kan helemaal niet tekenen.”

Als je het stom vindt, dan had je je maar niet moeten opgeven, vindt Karin. “Je kon er toch zelf voor kiezen.” Een paar kinderen in haar klas willen niet meedoen aan de verlengde schooldag. “Die horen dat we takjes moeten zoeken, buiten, en zeggen dan: ik hoef geen natuur. Dat vinden ze niet tof.” Volgens Karin gaan ze liever rondhangen in het winkelcentrum. “Of ze doen computerspelletjes, zoals mortal combat waarbij je de hoofden eraf ziet rollen”, zegt Janis (12). “Dat is ook leuk, maar dat kan je nog zes dagen per week doen.”

Er zijn ook kinderen die er spijt van hebben dat ze zich niet hebben opgegeven. “Ik dacht eerst: ik doe maar niet mee want ik heb geen tijd”, zegt Rinaldo (13). “Maar nu doe ik helemaal niets op maandag. Ik ga een beetje televisie kijken. En de volgende morgen hoor ik wat de anderen allemaal hebben gedaan en ik niet. Jammer hoor.”

Het voordeel van vee es dee, vindt Nayibe, is dat er veel wordt uitgelegd als je iets niet snapt. “En je mag ook meer praten dan in de gewone les.” Karin vindt het vooral handig dat je niet hoeft te reizen, na schooltijd. “Als je op een sport zit, moet je er eerst helemaal heen. Trouwens, ik kan toch al zelfverdediging,” zegt ze terwijl ze haar mouwen opstroopt om haar spierballen te laten zien.

Waarom heeft nu juist de Rozemarn vee es dee, en andere scholen niet? “Ik denk dat andere scholen het te duur vinden”, zegt Anoeschka. “Of misschien vinden ze het gewoon maar nep”, oppert Karin. “En willen die kinderen altijd snel naar huis.”

Verlengde schooldagen zijn twee jaar geleden ingevoerd. Inmiddels worden ze gegeven op dertig scholen in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Rotterdam. Doel is kinderen te helpen bij het leren. Niet door hen extra sommen of dictees te laten maken, maar met sport, muziek of dans. Wanneer je daarmee bezig bent, leer je vanzelf ook andere dingen zoals Nederlands of je goed concentreren. Vee es dee is ook bedoeld om kinderen die niet op dansles of op een sportclub zitten, daar toch aan mee te laten doen. Verlengde schooldagen zijn niet verplicht. Ouders moeten er hun toestemming voor geven.

    • Birgit Donker