Adviseur Hoge Raad verwerpt inkijkoperaties

DEN HAAG, 8 APRIL. Het door de politie zonder toestemming van de rechter-commissaris inbreken in loodsen en opslagplaatsen van verdachten is volgens de advocaat-generaal bij de Hoge Raad, J.C.M. Leyten, “hartstikke fout en in strijd met iedere regel van de rechtsstaat”.

Leyten, die namens het openbaar ministerie het hoogste rechtscollege in strafzaken adviseert, zei dit gisteravond in het televisie-programma Kenmerk. Hij reageerde op berichten in deze krant over zogeheten inkijkoperaties van de politie die door het ministerie van justitie deze week zijn toegegeven. Justitie zegt dat de operaties die vaak dienen om te kijken of een officiële huiszoeking wenselijk en zinvol is niet in strijd zijn met wettelijke bepalingen over het binnentreden.

In het debat over de IRT-zaak maakte minister Hirsch Ballin (justitie) gisteren bekend dat het ministerie van justitie instemt met een voorstel van het OM om een centrale toetsingscommissie in te stellen die onorthodoxe methodes van de politie in concrete zaken toetst. De commissie moet ook richtlijnen opstellen over de methodes, bijvoorbeeld over het infiltreren in criminele organisaties, die toelaatbaar zijn. Voorzitter van de toetsingscommissie wordt de hoofdofficier van justitie in Breda, L. de Wit.

De Tweede Kamer liet gisteren weten de inhoud van de richtlijn te willen goedkeuren.

De mededeling van Leyten is pikant omdat een andere advocaat-generaal, Van Dorst, de Hoge Raad in een concrete zaak waarin de politie in een drugszaak een inkijkoperatie in een loods uitvoerde, heeft geadviseerd dat deze methode wel mag. De Hoge Raad doet volgende maand uitspraak in deze zaak.

Leyten zei het “bijna niet te kunnen geloven” dat de politie met medeweten van het openbaar ministerie dergelijke inbraken uitvoert. “Al het bewijs dat op deze manier aan het licht gekomen is, moet terzijde gelegd worden. En als dat tot gevolg heeft dat verdachten van ernstige misdrijven daardoor vrijuit gaan, dan moeten we dat accepteren. Anders wordt het hier het Wilde Westen”.

De Amsterdamse hoogleraar strafrecht Schalken verklaarde vanochtend voor de VPRO-radio zeker te weten dat dergelijke inkijkoperaties door de politie ook worden uitgevoerd in woningen van verdachten. Het ministerie van justitie zegt dat dit op een enkel incident na niet gebeurd.

De hoogleraar strafrecht in Rotterdam en Leuven, C. Fijnaut, zegt ook van de inbraken af te weten die “zeer vakkundig en afgedekt door het openbaar ministerie worden uitgevoerd”. Fijnaut vindt dat dit soort operaties goed geregeld moeten worden. Hij zegt dat het openbaar ministerie en de politie tot nu toe niet over het inbreken hebben gesproken omdat “men het tactisch voordeel niet wil verliezen. Als criminelen weten dat de politie dergelijke methodes toepast dan gaan ze zich er tegen wapenen”.