Slag om Arnhem herdacht met duizend parachutisten

ARNHEM, 7 APRIL. Duizend Britse parachutisten zullen op zaterdag 17 september boven de Ginkelse Heide bij Ede worden gedropt bij een groots opgezette vijftigjarige herdenking van de slag om Arnhem. Behalve deze duizend springen nog eens vijftig oud-strijders van boven de zeventig opnieuw in het luchtruim. Met het oog op hun ouderdom en om ongelukken te voorkomen, worden ze aan jonge para's gekoppeld.

De gemeenten Arnhem, Heteren, Oosterbeek en Renkum maken zich op de Britse en Poolse helden van de operatie Market Garden, die van 17 tot 25 september 1944 duurde, nog één keer in de armen te kunnen sluiten. Gisteren brachten de gemeenten hun plannen naar buiten.

De slag om Arnhem was een van de grootste geallieerde fiasco's van de Tweede Wereldoorlog. De slag was bovendien een slachting. Hij kostte aan ruim vijfduizend geallieerde en Duitse militairen het leven. Van de circa tienduizend Britten en Polen die bij Arnhem vochten, werden er 7.500, meestal ernstig gewond, krijgsgevangen gemaakt.

Mevrouw drs. I.G. Sasse-van Griethuysen, in Arnhem geboren en voorzitter van het Uitvoerend Comité, zegt dat er inderdaad niets is te vieren, hooguit van alles te gedenken. Daarbij heeft zij niet alleen de militaire operatie van september 1944, maar ook de massale burgerevacuatie van Arnhem op het oog die daarop volgde. Voor veel Arnhemmers werd die evacuatie een traumatische ervaring. De militaire gebeurtenissen bij Arnhem, die volgens sommige historici de afloop van de oorlog een half jaar hebben vertraagd, betekenden een caesuur in de oorlogsvoering, zegt mevrouw Sasse. “Ook al was het geen succes, toch werd toen aan alle Nederlanders duidelijk dat het einde in zicht was. Zo was de slag om Arnhem toch van beslissende betekenis.”

De Arnhemse regio staat in september bol van de herdenkingsactiviteiten. Er wordt circa een miljoen gulden aan besteed. Het programma heeft iets reclame-achtigs, maar dr. P.N. Meulendijk (voorzitter van de Stichting Airborn-Herdenkingen) wil toch vooral het bedevaartskarakter van deze vijftigste herdenking beklemtonen.

Als het aan burgemeester Scholten had gelegen waren voor de herdenking in Arnhem ook Duitse autoriteiten uitgenodigd, bijvoorbeeld de Bondspresident of de ambassadeur in Den Haag. Scholtens voorstel viel echter zo slecht, dat hij er snel van heeft afgezien. Sommige, meer traditionele herdenkingsorganisatoren kunnen nog geen Duitsers verdragen. Duitse vertegenwoordigers zullen wel aanwezig zijn op de bijeenkomst van door de oorlog getroffen steden, waarvoor ook dertien grote, Duitse gemeenten zijn uitgenodigd.