Moedermoord op de planken

In Londen brunch je in de Ritz, roei je op de Serpentine en kijk je lichtjes op Piccadilly Circus. Maar bovenal ga je in Londen naar het theater. Deze maand naar stukken van vrouwelijke auteurs: Caryl Churchill, Pam Gems en nieuwkomer Anna Reynolds.

National Theatre 00-71 928 2252; Haymarket Theatre 00-71 930 8800; Savoy Theatre 00-71 836 8888; Piccadilly Theatre 00-71 867 1118; BAC 00-71 223 2223; New End Theatre 00-71 794 0022; Vaudeville Theatre 00-71 836 9987; Albery Theatre 00-71 867 1115; Barbican Theatre 00-71 638 8891.

Binnenkort, op 17 april, worden de jaarlijkse Olivier Awards voor prestaties in het Britse theater uitgereikt. Voor de schrijversprijs zijn vier stukken genomineerd, waarvan drie Amerikaanse: 'The Last Yankee' van Arthur Miller, 'Angels in America' van Tony Kushner en 'Oleanna' van David Mamet, en een Engelse: Tom Stoppards 'Arcadia'. In de Engelse kranten wordt de vraag gesteld: zijn de Engelse toneelspelers hun inspiratie kwijt? Waar blijven de nieuwe Pinters en Stoppards, de Ortons en Ayckbourns?

Gelukkig zijn hun eigen werken er nog. Pinters 'The Birthday Party', 35 jaar geleden begonnen in het National Theatre, is nu in een regie van Sam Mendes te zien die er de humor en huivering van vernieuwt. Stoppards recente 'Arcadia' keert op 16 mei terug in Londen, in het Haymarket Theatre; intussen is er de herziene versie van zijn 'Travesties' van 1975 in de Savoy, met Anthony Sher in de hoofdrol. Ayckbourns werk ontbreekt weliswaar op dit ogenblik, maar hij is zo produktief dat het nooit lang duurt of er komt iets nieuws opzetten van zijn huisadres, het theater in Scarborough. Ook het werk van wijlen Joe Orton blijft populair en keert regelmatig terug in de kleine theaters buiten West End.

Behalve die vier staan de twee aanzienlijkste vrouwelijke auteurs op het programma. Caryl Churchills niet goed te doorgronden maar wel spectaculaire 'The Skriker', over een demonisch wezen dat de gemoederen van twee vrouwen verstoort, blijft tot het eind van de maand in de Cottesloe-zaal van het National Theatre; 'Piaf' van Pam Gems, met Elaine Paige in de titelrol (niet op matinees, dan speelt Lorraine Brunning), loopt nog minstens tot half juni in het Piccadilly Theatre.

Bovendien is er een nieuwe vrouwelijke toneelschrijver in zicht gekomen: Anna Reynolds. Na een bevalling op haar zeventiende vermoordde zij haar moeder ten gevolge van een verstoorde hormoonspiegel; na twee jaar gevangenisstraf werd zij vrijgelaten. Nu heeft zij een monoloog lopen, 'Jordan', over een vrouw die haar moeder heeft vermoord, in het BAC theater aan Lavender Hill in Zuid-Londen, en een tweede stuk, ook over een moord, in het New End Theatre in Hampstead: 'Red'. Daar moeten de zoekers naar nieuw werk deze maand in de eerste plaats heen.

Vervolgens kunnen zij het werk gaan bekijken van Terry Johnson: zijn 'Dead Funny' is net in West End aangekomen, in het Vaudeville Theatre. Hij is zo ongeveer de meestbelovende van de jonge auteurs; en er zijn verscheidene anderen in aantocht uit de kleine theaters.

Wie niet geïnteresseerd is in de huidige Engelse toneelschrijfkunst, kan een avond goed besteden bij Toergenjevs 'A Month in the Country' in het Albery Theatre, met Helen Mirren en John Hurt in de hoofdrollen; of in de Barbican bij 'The Merchant of Venice' met David Calder als Shylock.

Wat dit laatste theater betreft, daar gaat op 26 mei 'King Lear' in première met Robert Stephens in de hoofdrol. Stephens maakte vorig jaar in Stratford bij de Royal Shakespeare Company een duurzame indruk. Kaarten kunnen nu al worden besteld en zullen tegen de tijd dat de voorstellingen beginnen uitverkocht zijn. 'King Lear' blijft de hele zomer in roulatie, maar niet iedere dag. Wie deze Lear gezien heeft, zal even verlost zijn van de behoefte aan nieuwe schrijvers.

    • J. J.Peereboom