Bizarre dialogen in postmoderne turbotaal

Voorstelling: Pyrrho reist naar Athene van Dirk van Weelden door Stichting De Akteurs. Regie: Kim Zeegers. decor: Peter ten Wolde. Spel: Marnie Blok, Reinout Bussemaker, Romijn Conen, e.a.. Gezien: 2/4 Spuitheater Den Haag. Nog te zien aldaar t/m 9/4, daarna tournee t/m 14/5.

In 1990 leverde Dirk van Weelden de tekst voor Giant Leap, een voorstelling waarin het verhaal slechts diende als excuus voor een audiovisueel experiment met film, video, computerbeelden en live uitgevoerde elektronische muziek. Nu, vier jaar later, heeft hij op verzoek van Stichting De Akteurs zijn eerste toneelstuk geschreven: Pyrrho reist naar Athene.

Net als in zijn essayistische romans liggen realiteit en verbeelding in deze soepel geschreven en nu en dan komische theatertekst dicht bij elkaar.

Het stuk verbeeldt de confrontatie tussen de filosoof Pyrrho uit het antieke Griekenland en de toekomstige mens die leeft in een digitale wereld waarin alles gericht is op snelle en efficiënte communicatie. Pyrrho, de scepticus die “geïnfecteerd is met het verlangen naar waarheid”, komt met die moderne communicatienetwerken in aanraking als hij op een dag wordt uitgenodigd om deel te nemen aan het Grote Culturele Debat op de Rijkstelevisie. Hij accepteert het voorstel in de veronderstelling dat hij met zijn scepsis een tegenwicht kan bieden aan de pretentieuze 'mediasten'.

Op zijn reis naar de Hoofdstad ontdekt hij echter al gauw dat deze houding wrevel wekt. Hoewel Pyrrho een tijd lang weigert “samenhangende keuzes te maken” zwicht hij uiteindelijk voor de druk om stelling te nemen. Na het voor hem desastreus verlopen debat in het vijfde bedrijf volgt een epiloog waarin hij inziet in dat het geen zin heeft “pacifist te zijn op een slagveld”. Hij geeft zijn rationalistische afstandelijkheid op voor emotionele betrokkenheid en besluit de cultuur die hij vertegenwoordigt in een nieuwe elektronische gedaante vast te leggen.

Tekenend voor Pyrrho's veranderde houding is zijn plotselinge verlangen aangeraakt te worden. Tot dat moment was hij de observator die zich niet liet intimideren door de wezenloze postmoderne turbotaal van zijn medemens. Dat ongrijpbare jargon levert bizarre dialogen op tussen licht karikaturale types die over het algemeen tamelijk vermakelijk zijn. De Akteurs hebben onder leiding van Kim Zeegers gekozen voor een enigszins aangezette speelstijl en een voortvarende tekstbehandeling waarin zelfs de regie-aanwijzingen aan bod komen. De uitvoering van de decors is simpel, strak en vooral functioneel. Alleen in de kostumering heeft men zich kunnen uitleven: de gloednieuwe kledingstukken zijn met smaak op elkaar afgestemd en hebben in elk bedrijf een andere kleur. Pyrrho, de onmodieuze buitenstaander, verschijnt als enige in steeds hetzelfde kreukelige pak.