Roetskoj valt hard uit naar Jeltsin en wijst voorstel verzoening af

MOSKOU, 6 APRIL. De voormalige Russische vice-president Aleksandr Roetskoj heeft gisteren in harde bewoordingen een voorstel tot verzoening van president Jeltsin van de hand gewezen. Roetskoj heeft ook duidelijk gemaakt dat hij niet van zins is de politiek binnen afzienbare tijd te verlaten. Hij lijkt zich te ontwikkelen tot de belangrijkste oppositieleider tegen Jeltsin.

Jeltsin heeft deze week het parlement een 'memorandum voor burgerlijke vrede' gestuurd. In het plan, dat gisteravond is gepubliceerd, stelt hij voor dat de Russische politici zich tot de presidentsverkiezingen van 1996 onthouden van de radicale confrontaties die de besluitvorming in Rusland de afgelopen twee jaar hebben gehinderd. De ondertekenaars van het memorandum zouden bijvoorbeeld moeten afzien van geweld en van intiatieven om de grondwet te wijzigen.

Het acht pagina's tellende document voorziet verder in de vorming van een representatieve 'economische conferentie' die voorstellen moet doen over de ontwikkeling van de economie. Vakbonden zouden de komende twee jaar moeten afzien van stakingen die niet direct betrekking hebben op hun eigen arbeidsomstandigheden. Alle partijen zouden moeten afzien van het 'onbeschaafd en tactloos gebruik van de media'.

Het is nog niet duidelijk of Jeltsins memorandum veel effect zal hebben. De voorzitters van beide kamers van het parlement, Vladimir Sjoemeiko en Ivan Rybkin, hebben Jeltsins voornemen verwelkomd. Maar verscheidene partijen, waaronder de communistische, hebben zich vorige maand aaneengesloten tot een eigen blok tègen Jeltsin en zich negatief over het verzoeningsplan uitgelaten.

Aleksandr Roetskoj, die niet over een parlementszetel beschikt, heeft de laatste weken Jeltsin ook herhaaldelijk gehekeld, zij het in betrekkelijk milde bewoordingen. Gisteren ging hij echter in een vraaggesprek met de Pravda verder: “Op geen enkele manier kan er een overeenkomst zijn met die mensen die niet eens het morele recht hebben om te spreken nadat zij de waardigheid van het land hebben vertrapt.”, zo zei Roetskoj. De huidige machthebbers in het Kremlin en het Witte Huis zijn “zwendelaars, schurken en politieke misdadigers”. “Daarom is het noodzakelijk niet langer te spelen met consensus of overeenkomsten en aan het werk te gaan: het met legale middelen veranderen van de gezagsdragers.”

Roetskoj was sinds 1991 Jeltsins vice-president maar keerde zich in de jaren daarna steeds verder van de president af. Afgelopen najaar, toen een voortdurende machtsstrijd tussen Jeltsin en het parlement tot een hoogtepunt kwam, koos Roetskoj de kant van het parlement. Hij kwam wegens zijn aandeel in de gewapende strijd op 3 en 4 oktober in de gevangenis terecht, maar werd daaruit in februari onder een parlementaire amnestie weer vrijgelaten.