Nieuwe Partij wil 'creatief ruimte bieden aan mensen'

“De mens voorop, de overheid dienstbaar”, zegt De Nieuwe Partij (“die naam dwingt ons nieuw te blijven”). De partij heeft zelfs een Kamerlid: de uit de PvdA-fractie gestapte Marjet Ockels. Eerste deel uit een serie over nieuwkomers bij de Kamerverkiezingen.

AMERSFOORT, 6 APRIL. 'Positieve verandering vanuit de basis', is de boodschap van De Nieuwe Partij. “Het is een illusie om te denken dat de samenleving werkt als een voorspelbare machine, en dat de politiek het stuur van die machine in handen heeft”, aldus de verkiezingsbrochure.

Oprichter van De Nieuwe Partij is de 34-jarige Bert Blase uit Gorinchem. Vijf jaar geleden kreeg hij ideeën “over de toenemende individualisering van de samenleving en over de geringe reactie van de overheid daarop”. Hij begon een werkgroepje waarin vijftien medestanders zochten naar “creatieve mogelijkheden van reageren en oplossen”. In 1991 richtten ze De Nieuwe Partij op: “een open politieke creatieve stem, waarin wèl ruimte is om mensen zelf aan het woord te laten.”

Blase kreeg anderhalf jaar geleden gezelschap van het Tweede-Kamerlid Marjet Ockels (50), uit de PvdA-fractie getreden na een omstreden interview over het 'haantjesgedrag' in de fractie. Ockels volgde een opleiding tot hersenpathologisch assistente en is wethouder in Ulrum geweest. Anderen op de lijst zijn een vrouw uit het CDA-vrouwenoverleg, een Chileense feministe, een scheepvaartondernemer en een adviseur betrokken bij herstructurering en overname in het midden- en kleinbedrijf.

De Nieuwe Partij heeft vijf uitgangspunten: de mens voorop, de overheid dienstbaar, invloed op overheidsbestedingen, een gezonde leefomgeving en de minderheid telt. Het meest in het oog springende programmapunt is het afschaffen van de kiesdrempel voor voorkeurstemmen. Niet de volgorde van de lijst, maar het aantal voorkeurstemmen moet bepalen wie gekozen wordt. Trouw aan dat ideaal heeft De Nieuwe Partij zelf geen lijsttrekker. De volgorde op de kandidatenlijst is per loting vastgesteld. Het idee schijnt veel Nederlanders aan te spreken. Uit een opinieonderzoek bleek dat vijf procent van alle kiezers bereid is om louter wegens deze wijziging op De Nieuwe Partij te stemmen. “Dat zou acht zetels betekenen”, glimlacht Marjet Ockels.

In een Amersfoorts restaurant leggen Blase en Ockels uit dat ze meer dan genoeg hebben van “de ongeïnspireerde Haagse politiek”. Want er wordt veel te lang gepraat. “Lubbers heeft bij de algemene beschouwingen vijf uur lang staan antwoorden”, zegt Ockels hoofdschuddend. “Moet die man nooit plassen?” De debatten komen volgens haar niet 'uit het hart': “Iedereen leest van een briefje.” De Nieuwe Partij vindt dat geen van de partijen in de Kamer meer dan vijf à tien minuten spreektijd mag krijgen. De Haagse politiek verliest zich in details, zegt Blase. “Laatst heeft de Kamer gedebatteerd over de pauzetijden in de gevangenissen. Dat heeft geen enkele zin, want niemand van de politici heeft zelf in de gevangenis gezeten.” Politici moeten meer overlaten aan direct betrokkenen en zich meer bezighouden met 'inventieve lange-termijnoplossingen'. Hoe ziet De Nieuwe Partij zelf deze lange termijn? Hoe zal Nederland er over honderd jaar uitzien? “Dat is wel erg ver vooruit”, zegt Ockels. Blase: “Dat weet ik ook niet. Misschien vliegen de auto's dan wel door de lucht. Maar het gaat er om dat de overheid veel meer dan nu ideeën uit de samenleving zelf oppikt.”

Mensen barsten van de ideeën, menen beide politici, maar ze krijgen de kans niet om ze te ventileren. Ze zijn het ook niet gewend. “We moeten afkicken van de overheid”, verklaart Blase. Ockels: “Laatst kwam ik een vrachtwagenchauffeur tegen. Die zei: ze moeten vrachtwagens gewoon verbieden om op de weg in te halen. Dan heb je al die maatregelen als een tachograaf ook niet meer nodig. Kijk, zulke ideeën bedoelen we.” Tot de betere ideeën behoort volgens het duo in elk geval ook de naam De Nieuwe Partij. “De naam dwingt ons nieuw te blijven”, aldus Blase.

    • Arjen Schreuder