Neem nu de bamibal

Nieuw Wereldtijdschrift maart/april 1994 (jaargang 11 nr. 2), 80 blz., ƒ 22,50; uitg. Dedalus Antwerpen.

Dat alles van waarde op een A-viertje past, maakt ook Timothy Garton Ash duidelijk in het jongste nummer van het Nieuw Wereldtijdschrift. Zijn korte bijdrage 'Het bezoek' behelst het laatste interviewtje met Erich Honecker in de Duitse gevangenis ('de trotse, dodelijk zieke oude man in gevangenisuitrusting, het beduimelde kaartje met het rechtstreekse nummer van kanselier Kohl in de hand geklemd'). Het stuk is in ieder geval scherper dan 'Groetjes uit Afrika' waarin Hans Magnus Enzensberger vertelt over zijn gesprekken met Oegandese intellectuelen inzake de stammenstrijd in Europa. Enzensberger compenseert de geringe opbrengst van zijn relaas met een overdaad aan adjectieven en clichés ('Een bonte menigte flaneerde voorbij ons terras').

Letterlijk uitputtend is het interview van 'Het Bart Eeckhoutcollectief' met Anil Ramdas. Omstandig mag die vertellen over zijn achtergrond als sociaal-geograaf, de déconfiture van zijn promotie-onderzoek, migranten, de morele grondslag van de moderne staat en de multiculturele samenleving. Daarbij draait het volgens Ramdas niet om homogenisering maar om de creativiteit die de schok van het nieuwe met zich brengt: 'Neem de bamibal. De Indonesiërs kwamen naar hier met hun gerechten en hun kruiden en hun manier van koken. Die hebben ze nog steeds. Maar er ontstond een compromis: men bedacht een combinatie tussen de Nederlandse kroket en de Indonesische bami. En nu kun je op alle stations uit de automaat een merkwaardige bruine brij trekken.'

Verder in NWT een aardige, enigszins fladderende herinnering aan Julio Cortazar door zijn Spaanse uitgever Mario Muchnik en een magisch realistisch verhaal van Silvio D'Arzo van wie zo'n vijftien jaar geleden drie boeken door Meulenhoff werden vertaald zonder dat zijn naam beklijfde.

    • Bastiaan Bommeljé