Magneetscholen aantrekkelijk voor blank en zwart

CDA-leider Brinkman vindt dat scholen een maximum aantal allochtone leerlingen mogen stellen om een evenwichtige populatie te krijgen. Op een magneetschool gebeurt het omgekeerde: zwarte scholen zorgen dat ze weer aantrekkelijk worden voor witte kinderen.

AMSTERDAM, 5 APRIL. Sommige kinderen worden er 's ochtends per taxi voorgereden. De Annie M.G. Schmidt, een openbare basisschool in de Amsterdamse wijk Oud-West, is een bijzonder populaire school. Dat was vier jaar geleden wel anders. Witte ouders brachten hun kinderen liever uit de volkswijk naar scholen in de chique Concertgebouwbuurt of Buitenveldert. De Annie M.G. Schmidt had 80 procent allochtone leerlingen, terwijl de bevolking in de wijk toch voor 45 procent uit autochtone Amsterdammers bestaat.

Maar in 1990 werd de Annie M.G. Schmidt een 'magneetschool' en werd daarmee weer aantrekkelijk voor witte ouders. Zelfs van buiten het stadsdeel komen de kinderen nu naar de school. In vier jaar groeide het leerlingental van 143 naar 219 kinderen. De verdeling allochtone-autochtone leerlingen is nu 60-40, en in de onderbouw zelfs 57-43 procent. “De etnische balans is hersteld”, aldus schooldirecteur René Udo.

Het idee om de school te veranderen in een magneetschool kwam van buurtbewoners en de schoolleiding, die met lede ogen toezagen dat steeds meer witte kinderen buiten de buurt naar school gingen. Ze besloten de naam Pieter Langendijk school te veranderen, andere lesmethodes en een andere opzet. Als voorbeeld werd gekeken naar de Verenigde Staten waar magneetscholen, bedoeld om witte kinderen naar zogenaamd zwarte scholen te trekken, al langer bestaan. Magneetscholen zijn aantrekkelijk omdat ze kleinere klassen hebben, extra begeleiding en activiteiten in de verlengde schooldag. Op de Annie M.G. Schmidt school, een 'kunstmagneet', worden muzieklessen, dans en drama gegeven. Zo krijgen de oudere kleuters vanmiddag klassieke balletles terwijl de jongere kleuters circus hebben.

Behalve de 'kunstmagneet' heeft Amsterdam Oud-West een communicatie- en een informatica-magneetschool. Vijf andere Amsterdamse scholen, maar ook scholen in Etten-Leur, Vlaardingen en Enschede onderzoeken de mogelijkheid om de drie magneten te volgen. De scholen in Amsterdam Oud-West krijgen het benodigde geld voor de magneetactiviteiten van de deelraad, die twee jaar lang 150.000 gulden beschikbaar stelde. De rest van het geld komt uit het budget van het ministerie van WVC voor de verlengde schooldag.

Volgens schoolhoofd Udo is de segregatie van de leerlingenpopulatie op scholen niet per se nodig. “Eenzijdig samengestelde scholen kunnen ook goed zijn”, meent hij. “Maar mij spreekt een multiculturele school meer aan. Een school die een afspiegeling is van de buurt. Zo komen kinderen al lerende en spelende met elkaars cultuur in aanraking.” Het schoolhoofd voelt niets voor het 'bussingsysteem' waarbij kinderen uit de ene buurt naar de andere worden gebracht om evenwichtig samengestelde scholen te krijgen, zoals CDA-fractieleider Brinkman beschreef in het blad Christen-Democratische Verkenningen en wat in Gouda al praktijk is. “Je moet kinderen niet uit hun leefomgeving halen.”

Met een kroon op haar hoofd en een doos vol traktaties gaat Nora (vandaag vijf) de klas rond. Clarance roept stoer dat hij alles lust, ook het stukje kiwi. Milan antwoordt dat hij gisteren zelfs een eierschil heeft opgegeten en Earl vertelt intussen aan zijn buurman dat hij straks niet hoeft te gymmen, want hij moet naar de tandarts.

Anders dan hun ouders lijken de 21 kinderen zich niet bewust dat ze op een bijzonder attractieve school zitten. Marieke, die trots vertelt dat ze iedere dag met de auto naar school wordt gebracht weet wel dat ze op een magneetschool zit. “Maar wat het is, dat weet ik niet.”