Lubbers: breuk met Indonesië had voordelen

JAKARTA, 5 APRIL. Zowel Nederland als Indonesië heeft voordelen geput uit het eenzijdig verbreken van de ontwikkelingsrelatie met Nederland door de Indonesische president Soeharto in 1992.

Dit zei minister-president Lubbers vanochtend na een anderhalf uur durend gesprek met president Soeharto. “De ene hand wast de andere schoon, de ontwikkeling is versneld doorgegaan en de betrekkingen tussen Nederland en Indonesië zijn nu veel rijper”, aldus Lubbers. Hij is van mening dat Indonesië met vertrouwen aan een nieuw vijfjarenplan begint.

Soeharto heeft tijdens het gesprek gevraagd of Nederland samen met Indonesië expertise kan overdragen aan minder ontwikkelde landen van de Derde Wereld op het terrein van armoedebestrijding, geboorteplanning, economische ontwikkeling en kwijtschelding van schulden. Soeharto is van mening dat Indonesië en Nederland samen andere ontwikkelingslanden verder op streek kunnen helpen en dat de volwassen relatie tussen de twee landen nu daarvoor een nieuwe uitdaging vormt.

Lubbers prijst de groeiende openheid in Indonesië, maar heeft erop gewezen dat op het gebied van inkomensverdeling grotere vorderingen moeten worden gemaakt. Zowel president Soeharto als premier Lubbers noemde het van belang dat het toerisme van Nederland naar Indonesië zou toenemen en andersom.

De situatie van de mensenrechten in Indonesië kwam slechts heel kort aan de orde. Minister Kooijmans (buitenlandse zaken) besprak die vanmiddag met zijn collega Ali Alatas. Daarbij overhandigde Kooijmans een artikel uit deze krant van zaterdag over een moordpartij in het Papua-dorp Okpoko aan de grens van Papua New-Guinea en Irian Jaya. Kooijmans vroeg of de nieuwe incidenten, veroorzaakt door het Indonesische leger, onderzocht kunnen worden door de nieuwe Indonesische commissie voor mensenrechten. Alatas zei tegen zijn Nederlandse gesprekspartner dat hij niet op de hoogte was van deze feiten en dat de commissie zelf bepaalde welk onderzoek zij wilde instellen, maar hij zou de krant lezen.

Kooijmans stelde ook de kwestie van Oost-Timor aan de orde. Alatas zegde Kooijmans toe dat Indonesië in de komende maanden de speciale rapporteur van de Verenigde Naties over willekeurige terechtstellingen bij zal staan. Zijn rapport zal openbaar gemaakt worden. Ook andere onderzoekscommissies zullen volgens Alatas toegang tot Oost-Timor krijgen zoals de particuliere organisatie Asia Watch. Van de acht bataljons die de bevolking in Oost-Timor in hun greep houden zullen er in 1995 nog maar twee opereren, aldus Alatas.

    • Willebrord Nieuwenhuis