Reis naar Israel centraal in verhoren B en W Brunssum

BRUNSSUM, 2 APRIL. B en W van Brunssum en de gemeentesecretaris die donderdagavond zijn gearresteerd op verdenking van valsheid in geschrifte, zullen op zijn vroegst vandaag worden vrijgelaten. Dat heeft de persofficier van het parket in Maastricht gisteravond bekendgemaakt.

Ofschoon justitie niet wil zeggen op welke collegebesluiten de verdenking betrekking heeft, is inmiddels duidelijk geworden dat de manier waarop een reis van burgemeester H.W. Riem naar Israel in de boeken van de gemeente is verwerkt, centraal staat in de verhoren. Daarnaast zouden nog een of twee andere collegebesluiten ter sprake komen, maar zelfs de advocaten weten nog niet precies welke besluiten dat zijn.

Riem maakte begin 1992 samen met zijn vrouw en een groep Limburgse ondernemers een reis naar Israel. Hij stelde het college toen voor van de gelegenheid gebruik te maken om folkloristische groepen te polsen voor deelname aan de folkloristische parade die om de vier jaar in Brunssum wordt gehouden. Zo kon Riem achteraf de kosten van de reis, vierduizend gulden, declareren. Justitie wil weten of Riem dat van tevoren met het college had geregeld of dat hij alleen een mededeling had gedaan, die achteraf door het college werd omgezet in een goedkeuringsbesluit.

Waarnemend burgemeester mr. J. Matti, die Riem sinds april vorig jaar vervangt toen het strafrechtelijk onderzoek tegen hem werd geopend, zegt zich niet voor te kunnen stellen dat het onderzoek zich tot die reis beperkt. “Wij kennen in dit land toch het proportionaliteitsbeginsel. Dwangmiddelen moeten in een redelijke verhouding staan tot de feiten waarvan iemand verdacht wordt. Er moet dus meer aan de hand zijn”, zo zei hij.

Matti denkt daarbij aan de interesse die de rijksrecherche heeft getoond voor de exacte datum waarop Riem commissaris is geworden van de besloten vennootschap Dekker Grindbaggerbedrijf in IJzendoorn. Dat bedrijf betaalde Riem in maart 1992, toen hij een half jaar burgemeester van Brunssum was, 120.000 gulden. Volgens Riem bestond het bedrag voor de helft uit een lening en voor de helft uit een voorschot op de vergoeding voor zijn commissariaat, dat hij drie maanden eerder, op 1 januari, had aanvaard. De rijksrecherche vond vorig jaar bij een huiszoeking in de ambtswoning echter een rekening van 120.000 gulden 'wegens advieskosten'. Zijn advocaat verklaarde later dat het om een fout ging en dat een creditnota was opgemaakt om die te herstellen.

Justitie vermoedt echter dat de betaling van 120.000 gulden te maken heeft met gunsten, die Riem in zijn vorige functie aan een combinatie van baggerbedrijven zou hebben verleend. Riem was van 1984 tot 1991 als lid van gedeputeerde staten van Limburg onder meer belast met ontgrondingen. De constructie met het commissariaat zou bedacht zijn om de betaling van smeergeld een legaal aanzien te geven. Volgens zijn advocaat zou Riem op 1 januari 1992 commissaris zijn geworden, maar dat werd pas op 15 juni bij de kamer van koophandel gemeld. In de tussentijd was de naam van Riem al diverse malen in genoemd in de affaire rond wegenbouwer Baars.

De voorzitters van de fracties in de Brunssumse gemeenteraad zijn gisteren door waarnemend burgemeester Matti op de hoogte gebracht van de stand van zaken. De meeste raadsleden reageerden met ongeloof op de arrestatie van het college en de gemeentesecretaris. “Ik geloof dat we deze maatregel meer als technische noodzaak moeten zien dan als een aanwijzing voor de ernst van de beschuldiging”, zei Th. Hoen, voorzitter van de fractie-Borger, met zes zetels de grootste in de raad.

Het enige raadslid dat met een zeker leedvermaak reageerde, was mr. J. Palmen, tegen wie afgelopen woensdag door de burgemeester een aangifte wegens valsheid in geschrifte is gedaan. Palmen zou de handtekening van een mederaadslid hebben vervalst om een punt op de agenda geplaatst te krijgen. Drie jaar geleden werd Palmen door zijn fractie, het CDA, als voorzitter afgezet omdat tegen hem een onderzoek liep wegens valsheid in geschrifte en uitkeringsfraude. Hij werd op bijna alle punten vrijgesproken. Nu het complete college is gearresteerd haalt hij zijn gram: “Voor mij lag dit in de lijn der verwachtingen. Ik zit al tien jaar in de raad te waarschuwen tegen bestuurlijke wantoestanden.”