Particuliere beleggers hebben geen belangstelling voor emissies VNU en KLM; Staat wakkert hoop op rentedaling aan

AMSTERDAM, 2 APRIL. Zes weken van aanhoudende koersverliezen op de obligatiemarkt werden deze week gestuit. Het Agentschap van Financiën liet weten dat er tot juli geen nieuwe staatsleningen worden uitgegeven. Onmiddellijk stegen de koersen van staatsleningen scherp waardoor tegelijkertijd de kapitaalmarktrente omlaag dook.

“Extreem postief nieuws”, zo oordeelden obligatiehandelaren over het bericht van het Agentschap. De financiële wereld ziet de beslissing van Financiën als een belangrijk teken dat de Staat verwacht dat de rentetarieven deze zomer lager zullen zijn dan nu. De Staat moet dit jaar naar schatting 51,1 miljard gulden lenen en heeft daarvan tot nu toe al 19 miljard binnengehaald via nieuw schatkistpapier.

De Robeco Groep liet woensdag weten te verwachten dat het effectief rendement op tienjarige staatsleningen - de kapitaalmarktrente - de komende twee maanden zal dalen tot 5,75 procent. Eind dit jaar verwacht Robeco zelfs een kapitaalmarktrente van 5,25 procent. De miljardenbelegger zal ongetwijfeld moed putten uit de uitspraak van Bundesbank-president Tietmeyer dat de obligatiemarkten overdreven hebben gereageerd op recente renteverhogingen door de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Goed nieuws voor huizenbezitter, want de hypotheektarieven zijn mede gebaseerd op de kapitaalmarktrente.

Het grootste schandaal dat de internationale obligatiemarkt tot nu toe heeft getroffen werd deze week afgesloten. Het grote Amerikaanse effectenhuis Salomon Brothers betaalt een bedrag van 66 miljoen dollar aan gedupeerde beleggers. In 1991 kwam aan het licht dat Salomon op grote schaal de uitgifte van nieuwe Amerikaanse staatsleningen (treasuries) had gemanipuleerd. Vorig jaar betaalde Salomon al 54,5 miljoen aan zijn aandeelhouders plus een bedrag van 12,5 miljoen voor advocatenkosten. De federale overheid kreeg daarnaast een bedrag van 190 miljoen dollar en er werd een fonds van 100 miljoen dollar in het leven geroepen met het oog op civiele claims.

Op de Nederlandse aandelenmarkt trokken vooral de succesvolle aandelenemissies van de KLM en uitgever VNU de aandacht. Door de grote belangstelling van voornamelijk buitenlandse beleggers kon KLM de uitgifte van 21,2 miljoen nieuwe aandelen dinsdag voortijdig afsluiten. De emissie bracht 1,19 miljard op, 200 miljoen gulden meer dan het aanvankelijke doel. Opmerkelijk was dat vooral Nederlandse particuliere beleggers het bij de deze emissie lieten afweten. Kennelijk hebben buitenlanders meer vertrouwen in de KLM dan Nederlanders.

Hetzelfde mechanisme trad in werking nadat uitgever VNU woensdag bekendmaakte dat de 3,1 miljoen nieuwe aandelen zullen worden uitgegeven tegen een koers van 169 gulden. De lage emissiekoers gecombineerd met grote vraag stuwde de koers van het aandeel VNU omhoog. VNU heeft nu al meer dan een half miljard gulden binnengehaald en dat bedrag zal stijgen tot boven de 600 miljoen wanneer syndicaatsleiders ABN Amro en Goldman Sachs een half miljoen extra aandelen VNU op de markt zullen brengen. De grootste aandelenemissie die VNU ooit heeft gedaan ging, net als bij KLM, voor het grootste deel naar het buitenland. Particuliere beleggers toonden ook hier weinig belangstelling.

Bernardus van Schaik trad gisteren aan als de nieuwe topman van vliegtuigbouwer Fokker, dochter van het Duitse Dasa. De koers van Fokker steeg de afgelopen dagen scherp, maar een rationele verklaring was daar niet voor te geven. De vliegtuigbouwer, die in 1993 460 miljoen verlies boekte en waarbij 1.900 van de 10.000 banen op de tocht staan, balanceert nog immer aan de rand van de afgrond. Analisten suggereren dat Dasa liever niet ziet dat Fokker winst boekt omdat betaling van de derde tranche van de overnamesom aan de Staat afhangt van het feit of de Nederlandse vliegtuigbouwer weer 'zwarte cijfers' boekt.