Bang voor slepende schulden (2)

Een vorig jaar gescheiden lezeres (35) onderzoekt haar risico en constateert een tekort van 500 gulden per maand wanneer ze in de WAO of WW komt en een aanzienlijke teruggang als die WW na jaren overgaat in RWW, een vorm van bijstand.

Haar buffer bestaat uit bijna 100 duizend gulden en een huis met hypotheek, die maandelijks 1200 gulden aan aflossing en rente kost en samen met andere woonlasten op een kwart van het maandsalaris uitkomt. Na het doorrekenen van alle uitgaven en inkomsten blijkt het mogelijk 2.000 gulden per jaar te sparen, althans op papier. Het kan net.

Hoe beperk je de gevolgen van genoemde risico's? Het ligt voor de hand om de hypotheek met die ton reserve af te lossen, want de hoogte is gebaseerd op de inkomens van tweeverdieners. Zo'n slepende schuld kan deze eenverdiener amper opbrengen.

Ineens aflossen betekent 7.500 gulden minder hypotheekrente per jaar; 7,5 % over 100.000. De werkelijke (netto) besparing bedraagt 3.750 per jaar, omdat de fiscus in dit geval 50 procent mee betaalt. Welke voordelen heeft aflossen nog meer?

De schuld vermindert. Winst uit psychologisch oogpunt, want de druk vermindert. Verder daalt de maand-annuïteit van rente en aflossing met 530 gulden bruto of 312 netto. Daarmee wordt de bestedingsruimte vergroot. Tevens verlost dit haar van de zorg voor die honderdduizend gulden. Ze is nu verbeten bezig om uit te zoeken hoe je belastingdruk vermindert en hoe je moet beleggen om rente en dividend op te peppen. Hoeft allemaal niet meer. Gelukkig, beaamt ze. Ook eventuele toekomstige renteverhogingen drukken dan minder op het budget.

Dan het volgende. Het geld staat op een rekening tegen 5,5 % rente en levert per jaar 5.500 gulden op, waarvan 1.000 vrij van inkomstenbelasting. Een rijk bezit, vindt de eigenares. Ze meldt trots daarmee enkele wensen te kunnen realiseren. Verre reizen maken, minder werken en weer gaan studeren, verbouwen en opnieuw inrichten van haar huis (om wat huwelijkssporen uit te wissen) en een vermogen opbouwen voor de oude dag, naast het normale ouderdomspensioen.

Helaas, mevrouw. Met zoveel wensen en een redelijk inkomen woont ze financieel gezien boven haar stand. Het spaargeld loopt gevaar! Door af te lossen kan ze er niet meer aankomen.

Waarom niet gewoon het huis verkopen? Kan. Liefst wil ze het buitenwijk in een slaapstad verruilen voor hartje Amsterdam. Wat minder wooncomfort en nog hogere woonlasten betekent. Dus? Blijft de huidige woning haar doelstelling nummer 1! Ook op dit punt eindelijk rust.

Bovendien doe je ongemerkt, met weinig zorgen en risico's, aan vermogensvorming, want de waarde van een huis houdt als regel ten minste de inflatie bij. Onbelast zelfs, op een beetje vermogensbelasting na.

Kent aflossen ook nadelen? Ja, wanneer je met de ton netto (na belasting) meer kan verdienen dan schuldvermindering oplevert aan netto (na aftrek belastingvoordeel rente-aftrek) besparing. Hoe werkt zoiets?

Je kan een obligatie kopen met 7 % rendement, 7.000 gulden, waarvan 1.000 onbelast. Van de belastbare 6.000 blijft 3.000 over. Het netto rendement ligt dan op 4 % en van de besparing op 3,75, de helft van 7,5 procent. Een miniem verschil. Daar komt bij dat de obligatiewaarde daalt als de rente stijgt, een risico dus.

Wie een voordeliger verschil tussen belegging en besparing wil behalen moet meer risico nemen. Deze mevrouw weet niets van beleggen en wil haar geld niet in beleggingsfondsen of veilig ogende beleggingsplannen met een gedwongen opzet stoppen. De toekomstige inkomsten en uitgaven laten geen risico's toe.

Met aflossen verdwijnt de reserve voor onvoorziene uitgaven. Een belangrijk punt. Door te spreiden over drie jaar en zoveel mogelijk te sparen (ook om de rente- en dividendvrijstelling blijvend te benutten) los je het dilemma op.

Tot slot nog een opmerking over het huis. Door een van de zes kamers te verhuren boor je een bron van inkomsten aan die tot 5.597 gulden per jaar, inclusief vergoeding voor gebruik van meubilair, energie en dergelijke, belastingvrij is. Mogelijk staat daar een verlies aan privacy tegenover, hoewel dat kan meevallen als het om een bekende gaat. Die huur, in termen van salaris bruto 11.194 gulden per jaar, is misschien voldoende om de doelstelling minder werken, weer studeren te halen.

Conclusie. Drie jaar lang versneld de hypotheek aflossen, een kamer verhuren, een goed carrière- en studieplan opstellen (om de toekomstige inkomsten veilig te stellen en op te trekken), geleidelijk de huwelijkssporen uitwissen, drie jaar geen grote uitgaven, geen (beleggings)risico's lopen, niet uitkijken naar een ander huis. Op alle fronten rust. En die verre reizen? Pap aan met een KLM-piloot! Daar ziet ze wel wat in. Hij mag zelfs twee kamers huren. Voor een vriendenprijs. (slot, voorgaande artikel zaterdag j.l.)

    • Adriaan Hiele