Ser sterk verdeeld over ontslagrecht

ROTTERDAM, 1 APRIL. Het voorstel van minister De Vries (sociale zaken en werkgelegenheid) om de ontslagprocedure te vereenvoudigen, heeft bij de Sociaal Economische Raad tot sterk verdeelde reacties geleid. Voor- en tegenstanders twijfelen in sterke mate aan het argument van De Vries dat de vereenvoudiging tot meer werkgelegenheid zal leiden. Dat blijkt uit een ontwerp-advies dat half april in de SER besproken wordt.

De Vries wil af van het huidige systeem van ontslagbescherming in Nederland, waarbij werkgevers voorafgaand aan een ontslag toestemming moeten vragen aan de directeur van het arbeidsbureau, de zogenoemde preventieve toets. In de adviesaanvraag die De Vries half november naar de SER heeft gestuurd, pleit de minister ervoor werkgevers het recht te geven de arbeidsverhouding eenzijdig te beëindigen, mits daarvoor 'redelijke gronden' aanwezig zijn. Werknemers die het niet eens zijn met hun ontslag, zouden dit volgens De Vries via de kantonrechter moeten aanvechten. Op dit moment kunnen werkgevers zelf kiezen voor een ontslagprocedure via het arbeidsbureau of via de kantonrechter.

De Vries verwacht dat een vereenvoudiging van het ontslagrecht leidt tot een flexibeler arbeidsmarkt en - op den duur - de werkgelegenheidsgroei zal bevorderen. “Dat laatste argument gelooft eigenlijk niemand”, zegt de Amsterdamse hoogleraar mr. P.F. van der Heijden, die deel uitmaakt van de SER-commissie die het advies heeft voorbereid. Voorstanders van de afschaffing van de preventieve toets zijn op dit moment alleen de werkgeversorganisaties VNO en NCW, al vinden ook zij de arbeidsmarktpolitieke onderbouwing van De Vries “nogal mager”.

De vakcentrales FNV, CNV en MHP, die zich steeds fel tegen het voorstel van De Vries hebben gekeerd, worden daarbij in de SER verrassend genoeg gesteund door de werkgeversorganisatie KNOV (midden- en kleinbedrijf). “Het KNOV verwacht dat het nieuwe systeem voor ondernemers in het midden- en kleinbedrijf alleen maar meer rompslomp met zich mee zal brengen, omdat veel werknemers hun ontslag zullen aanvechten via de kantonrechter”, zegt Van der Heijden.

Hoe de SER uiteindelijk zal adviseren, is volgens Van der Heijden op dit moment nog niet duidelijk. Naar verwachting zal het concept-advies half april plenair in de SER worden besproken en dan zullen ook de Kroonleden zich hierover uitspreken. “Ik denk dat het een dubbeltje op zijn kant wordt”, zegt Van der Heijden. Afgezien van het werkgelegenheidsargument zijn er volgens hem wel andere redenen om de preventieve ontslagtoets af te schaffen, zoals het feit dat de grondslag van de toets (die in 1945 is ingesteld om de rust op de arbeidsmarkt te bewaren) niet meer aanwezig is. Bovendien is Nederland, met Spanje, het enige land in West-Europa dat een dergelijk systeem van ontslagvergunningen kent.