Moskou doet concessies aan Brown

MOSKOU, 1 APRIL. De Amerikaanse minister van handel, Ronald Brown, heeft vandaag een bezoek aan Rusland afgesloten dat minder heeft opgeleverd dan hij had gehoopt, maar dat wel heeft bijgedragen aan de in Rusland oplevende discussie over belastingen.

Brown wist te bereiken dat een nieuwe belasting op de import van lucht- en ruimtevaartprodukten niet van toepassing is op de huur van twee Amerikaanse vliegtuigen door de Russische luchtvaartmaatschappij Transaero. De particuliere luchtvaartmaatschappij had de toestellen bij Boeing besteld maar vreesde de overeenkomst te moeten annuleren nadat op 15 maart plotseling de nieuwe belasting van 50 procent werd ingevoerd.

De belasting op lucht- en ruimtevaartprodukten was één van de nieuwe importheffingen die op 15 maart in werking zijn getreden en die sindsdien aan een steeds heviger debat onderhevig zijn. Het gaat onder andere om heffingen van 15 procent op voorheen onbelaste voedselprodukten. De belasting op ingevoerde suiker bedraagt zelfs 20 procent, tot ongenoegen van de Russische snoepindustrie die voor haar produkten juist import-suiker gebruikt.

Premier Tsjernomyrdin heeft na zijn ontmoeting met minister Brown beloofd dat hij de nieuwe import-tarieven nog eens zal bestuderen. Eerder deze week zei president Jeltsin, die Brown eveneens ontving, al dat de tarieven wellicht moeten worden gecorrigeerd. Brown heeft van Tsjernomyrdin in elk geval gedaan gekregen dat de nieuwe tarieven niet met terugwerkende kracht zullen gelden. Het opleggen van belastingen met terugwerkende kracht is in Rusland niet ongewoon.

De Amerikaanse minister noemde de onzekerheid die voortvloeit uit plotseling opgelegde belastingen een grote belemmering van buitenlandse investeringen. Amerikaanse ondernemingen hebben volgens de minister tot nu toe slechts ongeveer 1 miljard dollar in Rusland geïnvesteerd, vergeleken met bijvoorbeeld 3 miljard in Hongarije. “Er bestaat duidelijk frustratie bij particuliere investeerders”, zei hij eergisteren. “Zakenmensen houden van voorspelbaarheid. Als je hun vooronderstellingen voordurend verandert, op een volgens sommigen willekeurige manier, dan verandert ook de ratio van de investeringen.” Brown dacht dat in een voorspelbaarder investeringsklimaat de 1 miljard moet kunnen uitgroeien tot 50 miljard dollar aan investeringen.

Toen Brown dit cijfer noemde wist hij waarover hij sprak, want hij was maandag naar Rusland gekomen om een serie concrete problemen op te lossen die uitvoering van contracten ter waarde van in totaal 45 miljard dollar in de weg staan. Hij had in zijn gevolg 28 Amerikaanse zakenlieden die hun hoop op hem hadden gevestigd om in vastgelopen dossiers een doorbraak te bereiken. De meeste problemen troffen belastingen.

Brown slaagde maar gedeeltelijk. Het is hem niet gelukt de opheffing te bewerkstelligen van een nieuwe belasting van 5 dollar per vat op de export van olie. Het nieuwe tarief dreigt de aktiviteiten van een aantal joint-ventures die zijn opgericht om olie te winnen, in de kiem te smoren. Het bekendste is het project ter waarde van 10 miljard dollar, waarbij onder andere Shell is betrokken, op het schiereiland Sachalin. Het contract is nog altijd niet ondertekend.