Kerncentrale in Tsjernobyl is nog steeds zeer gevaarlijk

ROTTERDAM, 1 APRIL. De kerncentrale in Tsjernobyl is nog steeds zo gevaarlijk dat er zo snel mogelijk maatregelen moeten worden getroffen om een nieuw, ernstig ongeluk te voorkomen.

Dit concludeert een internationaal team van veiligheidsexperts dat van 7 tot 17 maart onderzoek heeft gedaan naar de veiligheid van alle reactoren in Tsjernobyl, inclusief reactor nummer vier die direct na de ramp van 1986 is afgedekt met beton. Het onderzoek werd georganiseerd door het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie (IAEA) in Wenen. “Gezien de ernst van de situatie” heeft het IAEA de regering van Oekraïne voorgesteld zo snel mogelijk een bijeenkomst van alle geïnteresseerde landen te beleggen om noodmaatregelen voor te bereiden.

President Kravtsjoek heeft daarop in een brief van 30 maart instemmend gereageerd, aldus het IAEA. De vergadering zal nog deze maand op het IAEA-kantoor in Wenen worden gehouden. De aanbevelingen van het team, bestaande uit experts uit Rusland, Spanje, Zweden, Groot-Brittannië, het Verenigd Koninkrijk en van de Europese Unie, worden momenteel door de Oekraïnse regering bestudeerd. In overleg met de regering in Kiev was besloten tot het nadere veiligheidsonderzoek, na de beslissing van de Oekraïnse autoriteiten om de voorgenomen sluiting van de centrale in Tsjernobyl, die eind 1993 zou plaatshebben, uit te stellen.

Het team ontdekte “talrijke veiligheidsgebreken” bij de twee reactoren die momenteel in werking zijn. Bijzondere zorg wordt in het rapport geuit over problemen met het ontwerp van reactor één, die niet goed zijn behandeld. Niettemin is deze reactor vorige week in werking gesteld, na een onderhoudsbeurt van drie weken. De reactor draait nu op 80 procent van zijn capaciteit van 1000 Megawatt. Reactor drie, die ook veiligheidsproblemen heeft, levert zijn volledige capaciteit van 1000 Megawatt.

Het rapport van de experts spreekt van “een aantal factoren die samen de gehele bedrijfsvoering van de hele centrale beïnvloeden”, waarvan de belangrijkste zijn de moeilijke werkomstandigheden voor het personeel en een ernstig tekort aan hoog opgeleid en ervaren personeel. Ook heeft de beperkte uitrusting van de centrale met moderne apparatuur een negatief effect op de veiligheid.

Een “ernstig probleem” vormt volgens het rapport ook de sterke verslechtering van van kwaliteit van de betonnen afdekking van de in 1986 ontplofte reactor vier. De Oekraïnse autoriteiten hebben die achteruitgang zelf bevestigd. Instorting van de afdekking zou “ernstige consequenties” hebben, aldus de experts.

In oktober hadden het IAEA en nucleaire experts van de Europese Unie al met bezorgdheid gereageerd op het uitstel van de sluiting van Tsjernobyl. Eind april 1986 ontplofte reactor vier van de centrale na een brand die werd veroorzaakt door verkeerde handelingen bij een experiment, waardoor de grootste ramp in de geschiedenis van het vreedzaam gebruik van kernenergie optrad. De ramp kostte ruim 8.000 mensen het leven. Grote hoeveelheden radioactiviteit werden in de wijde omgeving verspreid.