Wall Street opnieuw fors onderuit

NEW YORK, 31 MAART. Op de effectenbeurs van New York zijn de aandelenkoersen gisteren opnieuw sterk gedaald. De Dow Jones-index van de dertig belangrijkste industriefondsen duikelde met 72,27 punten tot 3.626,75 punten. Het is de vijfde achtereenvolgende dag dat de belangrijkste index van Wall Street is gedaald, in totaal met 242.71 punten.

De koersen op de aandelenmarkt in Amsterdam reageerden vanmorgen net als gisteren met een koersval van bijna 1,5 procent tot 399 punten. Behalve de koersdaling op Wall Street, lag de oorzaak hiervoor ook in de daling van de dollarkoers van 1,8885 tot 1,8749 gulden. De beuzen in Londen en Frankfurt, die minder dollargevoelig zijn, hielden de schade beperkt tot koersdalingen met respectievelijk 0,35 en 0,55 procent.

Wall Street is nu 9 procent lager dan zijn hoogste stand van precies twee maanden geleden. Beursgoeroe Elaine Garzarelli, die de crash van 1987 en de mini-crash van 1989 correct voorspelde, zei gisteren dat er 50 procent kans was dat de markt in totaal 10 tot 15 procent zal dalen. Garzarelli, die bij de effectenfirma American Express/Lehman Brothers werkt, liet weten dat drie van haar vier indicatoren dalingen vertoonden. “Garzarelli heeft een kogel in haar hand”, aldus Silverio Foresio van de Stern School of Business van de NYU. “Als zij haar mond opent, beweegt de markt.”

De eerste drie kwartier na de opening van de beurs gaven een koersdaling te zien van vijftig punten, waarna een stop op automatische verkopen werd geplaatst. Daarop herstelde de Dow zich tot net onder het openingsniveau. Maar de Dow viel twee uur voor sluiting weer terug met vijftig punten. Voor de tweede keer trad de rem op automatische verkopen in werking. Het is pas één keer eerder voorgekomen, in augustus 1990, dat de rem op de automatische verkoopprogramma's twee keer in een handelssessie in werking trad.

Robert Rubin, voorzitter van de nationale economische raad en een belangrijk adviseur van de Clinton-regering, zag gisteren geen reden tot paniek. “Bij een krachtig economisch herstel stijgen de rentes maar mèt Alan Greenspan zijn wij van mening dat we voor dit jaar geen inflatie van betekenis hoeven te vrezen.”

Oorzaak van de daling zijn de twee renteverhogingen door de Federal Reserve Bank (Fed), het Amerikaanse stelsel van centrale banken, op 4 februari en 23 maart, beide malen met een kwartprocent.

Daar kwam vorige week de nodige politieke onrust bij. Zowel in de Verenigde Staten zelf als in het buitenland. De geldmarktrente staat nu op 3,5 procent. De renteverhoging van februari was de eerste in vijf jaar en alleen daarom al een schok voor de markten. Die van vorige week was niet onverwacht maar wellicht te gering. Renteverhogingen onttrekken in de regel geld aan de aandelenmarkt, vandaar dat de aandelenmarkt daalt.

Alex Roepers, topman van Atlantic Investment Management, vindt dat de renteverhogingen op zichzelf goed getimed waren. Hij denkt echter dat de renteverhoging van februari, die de geschiedenis is ingegaan als inflatiepreventief, mede werd ingegeven om de groei van groei- en beleggingsfondsen tegen te gaan. “Greenspan schudt de markt nu vast even door elkaar om te voorkomen dat je straks opeens een daling van duizend punten in oktober krijgt', aldus Roepers.

In februari groeide het vermogen van de Amerikaanse beleggingsfondsen met één miljard dollar. In januari, dus voor de eerste renteverhoging, was dat nog 11 miljard dollar en vorig jaar februari was dat bedrag 10 miljard.

De langdurige lage rente in de Verenigde Staten heeft de kleine beleggers naar de aandelenmarkten gedreven. Die zijn volgens sommigen dan ook veel te hard gestegen in de laatste twee jaar.

Op de korte termijn verwacht Roepers dat de markt niet veel lager zal gaan. De daling van de laatste dagen is aanzienlijk maar nog niet rampzalig. Veel portfoliomanagers van beleggers hebben miljarden dollars aan beleggingen onder zich. Roepers: “De concentratie is veel groter dan enkele jaren geleden en de reactie is daardoor al gauw buiten proporties.”