Slag om opvolging Major al begonnen

PAG.5 AFTAKELING

LONDEN, 31 MAART. De slag om de eventuele opvolging van John Major is begonnen. Twee ministers uit zijn kabinet zijn tot nu toe in de race, een aantal anderen wacht in de coulissen. Kenneth Clarke (financiën) heeft gezegd dat hij niet zal toestaan dat Michael Heseltine (handel en industrie) er onbetwist met de prijs vandoorgaat, mocht Major later dit jaar opstappen.

Heseltine, die drieëneenhalf jaar geleden zijn gooi naar het leiderschap zag mislukken door een anti-campagne van Thatcher-getrouwen, houdt vol dat hij Major nooit naar de kroon zou willen steken. Desondanks is er een groeiende campagne onder Conservatieve Lagerhuisleden om Heseltine als toekomstige vervanger van Major voor te stellen.

De politiek aangeslagen Major was gisteren, een dag van desastreuze krantekoppen, volgens zijn woordvoerders “opgewekt” en “buitengewoon robuust” in de wekelijkse kabinetsvergadering. Dat laatste woord is code voor “kortaf en boos”. Terwijl de partijfunctionarissen in het Lagerhuis, de whips, volhouden dat het paasreces wonderen zal doen voor de gemoedsrust van de gemiddelde Tory-parlementariër, ziet de buitenwereld toch zoveel politieke commotie dat het pond sterling in waarde daalde.

In de City gingen geruchten, later ontkend, dat Major zijn ministers tijdens de kabinetsvergadering één voor één een gelofte van loyaliteit had laten afleggen. Van vier ministers op de rechtervleugel - de zogenaamde bastards - is bekend dat zij het niet eens zijn met de manier waarop de regering is “gecapituleerd voor Brussel” in de strijd om de stemmeninvloed in een uitgebreide Europese Unie.

Pag.5: Peiling: nieuw dieptepunt voor premier John Major

Het gebrek aan geloofwaardigheid van de premier wordt vandaag onderstreept door een opiniepeiling voor The Times, gehouden vóór de politieke zwenking inzake Europa, waarin 72 procent van de kiezers zegt dat ze hem geen goede premier vinden. Dat is een historisch dieptepunt. Labour heeft volgens de peiling met 49 procent nu een voorsprong van 21 punten op de Conservatieven, de hoogste waardering sinds oktober 1990, de maand vóór Margaret Thatcher door haar partij werd gedumpt.

John Major heeft altijd gezegd dat hij het zover nooit zal laten komen en dat hij zal gaan op een moment van zijn eigen keuze en als niemand het verwacht. De vraag is of hij dat scenario helemaal in de hand heeft en het openlijke gedrang om de eerste plaats in de gelederen van zijn eigen kabinet suggereert dat het antwoord daarop “nee” is.

De waterscheiding voor een eventuele overleving van Major ligt in de uitslag van de Europese verkiezingen, die op 13 juni bekend wordt. Dat is de eerste nationale peiling van de gevoelens van de kiezer, na de in de helft van de kiesdistricten gehouden lokale verkiezingen in mei en vijf tussentijdse verkiezingen voor parlementszetels die onbezet zijn geraakt door overlijden van de afgevaardigde.