Rekenkamer: overheid loopt miljoenen mis

DEN HAAG, 31 MAART. De dienst omroepbijdragen is in 1992 ruim 75 miljoen gulden misgelopen door een onvolledig computerbestand. Acht procent van de televisiekijkers en radioluisteraars was niet in het bestand omroepbijdragen opgenomen.

Dit blijkt uit het vandaag gepresenteerde jaarverslag van de Algemene Rekenkamer. De Rekenkamer deed onderzoek naar twintig zogenoemde bestemmingsheffingen van acht ministeries in 1991 en 1992. Ook bij twaalf andere heffingen bleek het bestand niet compleet.

De omroepbijdrage kent ruim 5,5 miljoen heffingplichtigen. Door het voeren van een uitgebreide voorlichtingscampagne probeert de overheid meer mensen over te halen kijk- en luistergeld te betalen. De dienst omroepbijdragen schatte dat in 1993 nog maar vijf procent van de kijkers en luisteraars ten onrechte de heffing niet heeft betaald.

Met heffingen bekostigt de overheid ondermeer onderwijsdoelen, de publieke omroep en milieumaatregelen. Volgens de Rekenkamer kwam in 1992 maar tachtig procent van de 4,6 miljard gulden aan ontvangsten op de bestemming terecht. De opbrengsten van de geluidsheffing, de beveiligingsheffing op vliegvelden en de toeslag motorrijtuigenbelasting werden niet volledig gebruikt voor het in de wet genoemde doel. Het gaat om een bedrag van twintig miljoen gulden.

Zeventien van twintig heffingen waren volgens de Rekenkamer gevoelig voor oneigenlijk gebruik, omdat de rijksoverheid voor het opleggen van de bijdragen afhankelijk is van gegevens van belanghebbenden. Een aantal heffingen zijn inmiddels omgezet in 'gewone belastingen'.

Slechts dertien van de tienduizend werknemers die de rijksoverheid in 1992 in dienst nam, waren gehandicapt. Dit blijkt uit een onderzoek van de Rekenkamer dat specifiek werd uitgevoerd bij vier ministeries (defensie, binnenlandse zaken, sociale zaken, en verkeer en waterstaat) en verder bij de Tweede Kamer, de Raad van State en de Rekenkamer zelf.

De bedoeling was dat halverwege 1989 het aantal rijksambtenaren, volgens de wet arbeid gehandicapte wernemers (WAGW), voor vijf procent uit gehandicapten zou bestaan. Die streefdatum is verschoven naar 1995. Maatregelen om meer gehandicapten in dienst te nemen heeft de overheid nauwelijks genomen.

De uitvoering van de wet heeft weinig prioriteit bij de rijksoverheid. Het beleid is vooral gericht op herplaatsing van gehandicapten en op voorkoming van arbeidsongeschiktheid.