Pret in Nederland; Madurodam: Mooier dan de werkelijkheid

Keien slepen voor een hunebed, opgezogen worden in een waterbuis of dwalen door een bos vol computergestuurde elfen, blubbertrollen en feeën.

De pretparken in ons land vechten om de gunst van de verwende bezoeker. Attracties moeten nog angstwekkender, nog nieuwer en nog spectaculairder.

En gaat het om geschiedenis, dan moet deze vooral levensecht zijn.

Madurodam, Haringkade 175, Den Haag/Scheveningen. 24 maart t/m 8 jan. Maart, april, mei dag 9-22u30 (nb: op 4 mei sluit het park om 18u); juni, juli, aug dag 9-23u; okt, nov, dec en jan 9-18u. Entree ƒ 14,-, kinderen 4 t/m 11 jaar ƒ 8,50. Inl 070-355900.

'The truth behind the dykes' is de pretentieuze naam van een vernieuwingsprogramma voor het Haagse miniatuurstadje Madurodam dat de komende jaren zijn beslag moet krijgen. Aan weerszijden van de ingang komen twee enorme dijken, een zomer- en een winterdijk. De ingang zelf wordt gevormd door een glazen hal met een golvend dak, dat het water symboliseert. De bezoekers die eronderdoor naar binnen komen, overstromen het miniatuurstadje zoals eens het water ons land.

Het ontwerp voor de nieuwe entree vormt de kern van de uitbreidingsplannen waarmee Madurodam deze winter is begonnen. Op de helling van de hoogste dijk zal een vuurtoren verrijzen die als baken dient voor toeristen die van verre toestromen en wereld achter de dijken gaan ontdekken.

Het vernieuwingsprogramma gaat verder dan de spectaculaire entreepartij en de omdijking. Het park wordt anderhalf keer zo groot en er komt een overdekte ruimte waar je met behulp van computers kunt doordringen in het interieur van bijvoorbeeld het Vredespaleis of het ministerie van VROM. Ook is Madurodam dit seizoen begonnen met het vergroten van de dynamiek in het park. Directeur E. Bierens: “Nu rijden de autootjes nog allemaal met dezelfde vaart achter elkaar aan. Die gaan straks met verschillende snelheden voortbewegen en op bepaalde momenten invoegen en tanken. Madurodam moet het aanzien krijgen van een echte stad met alle levendigheid die daar bij hoort.” Volgens Bierens gaat het om peperdure en technisch uiterst gecompliceerde investeringen. “Om bezoekers te laten terugkomen, moet je steeds spectaculaire dingen laten zien.”

Bij de opening van dit seizoen op 24 maart presenteerde Madurodam een maquette van het hoofdkantoor van Nationale Nederlanden in Rotterdam. Het bouwen van de simpele rechthoek leverde vier mensen twee jaar lang werk op. Uiteraard heeft de verzekeraar een paar ton bijgedragen. Met de Madurodam-schaal van 1:25 is het hoofdkantoor zo'n zes meter hoog. Het zal voor de regelmatige Madurodam-bezoeker wel even slikken zijn: de enorme spiegeltoren met het fel orange NN-logo domineert de hele miniatuurstad en reduceert de domtoren van Utrecht tot een niemendalletje.

Het bouwen van hoofdkantoren lijkt een trend in het miniatuurstadje. Ook het hoofdkantoor van de ING-bank in Amsterdam staat in de stijgers. Net als de brouwerij van Oranjeboom, het hoofdkantoor van Unilever, de KLM plus vliegtuigjes, de KPN met een Telecom-winkel en het ABN-Amro kantoor, is de ING-maquette gesponsord.

Bierens hoopt door het dijkenplan en het vergroten van de beweging in het park niet alleen meer buitenlandse toeristen maar ook meer Nederlanders te trekken. De gemiddelde Nederlander gaat drie keer in zijn leven naar Madurodam, volgens Bierens: eenmaal als kind, eenmaal als ouder en eenmaal als grootouder. “Die frequentie willen we vergroten, door onder andere de stad sneller te laten veranderen.” Bierens waakt er echter voor om de formule - de miniatuurstad als spiegel van Nederland - te doorbreken. Zo zou hij nooit maquettes neerzetten van buitenlandse gebouwen als de Eifeltoren of de Big Ben, iets wat andere miniatuursteden in de wereld wel doen.

De indruk van de verzamelde maquettes als geheel is echter allesbehalve die van een echte Nederlandse stad. Stijlen en periodes staan schots en scheef door elkaar. De plaatsing van de maquettes is in Madurodam altijd een onderwerp van zorg geweest. Bierens opteert nu voor een herschikking die een natuurlijker stadsbeeld moet opleveren: historische gebouwen in de kern, het vliegveld, de kantoorpanden en moderne woonwijken aan de rand van de stad. Het postkantoor van Leeuwarden en de bibliotheek van Rotterdam bijvoorbeeld, verdwijnen uit het oude centrum en maken plaats voor de Sint-Jan uit Den Bosch. De Hogeschool van Rotterdam, nu eenzaam gesitueerd aan de rand van het park, komt in een futuristische nieuwbouwwijk waar ook woonhuizen uit de Filmwijk van Almere en uit het Amersfoortse Kattenbroek staan. Deze planologische revolutie - de tekeningen zijn al klaar - zal plaatshebben in de winter van 1995-1996.

Madurodam mag zich dan steeds aanpassen aan de ontwikkelingen van de tijd, vuilstortplaatsen of kerncentrales zul je er niet aantreffen. De filosofie van het park is nog steeds om alles mooier voor te stellen dan de Hollandse werkelijkheid.

    • Micha Kat